چین چگونه اقتصاد روستایی خود را با گردشگری و میراث فرهنگی احیا می‌کند؟

مناطق روستایی چین در سال‌های اخیر هم‌زمان با تحولات اقتصادی، چهره تازه‌ای پیدا کرده‌اند؛ روستاهایی که زمانی جمعیت جوان خود را از دست می‌دادند و مقصد چندانی برای گردشگران نداشتند، اکنون با تکیه بر گردشگری، فرهنگ بومی و کسب‌وکارهای جدید به مراکز تازه‌ای برای اشتغال و فعالیت اقتصادی تبدیل شده‌اند.

نمونه‌ای از این تحول را می‌توان در جزیره‌ای کوچک در مسیر رودخانه یانگ‌تسه در استان آن‌هوی دید. شش سال پیش این جزیره بسیار خلوت بود و کمتر جوانی به آنجا می‌رفت، اما امروز جاده‌های نوسازی‌شده، کافه‌ها، اقامتگاه‌های بوم‌گردی و رستوران‌های محلی، چهره آن را تغییر داده‌اند. این جزیره با جمعیتی کمتر از هزار نفر، در تعطیلات روز کارگر امسال بیش از ۸ هزار گردشگر را جذب کرد که بخش قابل توجهی از آن‌ها جوان بودند.
یکی از کافه‌های محبوب جزیره در یک خانه روستایی دوطبقه راه‌اندازی شده است. «جائو لی»، که در شهر بزرگ شده، پس از نخستین سفرش به این منطقه در سال گذشته، تصمیم گرفت در آنجا کسب‌وکاری راه‌اندازی کند. او خانه‌ای روستایی را اجاره و شخصاً آن را بازسازی کرد. به گفته او، این منطقه علاوه بر طبیعت زیبا، فرصت‌های اقتصادی زیادی دارد که هنوز به‌طور کامل مورد استفاده قرار نگرفته‌اند.
این تغییرات بخشی از تحول گسترده‌تر مناطق روستایی چین است؛ مناطقی که بیش از ۴۵۰ میلیون نفر در آن‌ها زندگی می‌کنند. راهبرد «احیای روستایی» که از سال ۲۰۱۷ آغاز شد، زمینه را برای توسعه صنایع محلی، پیوند کشاورزی با بخش‌های دیگر و ایجاد الگوهای جدید کسب‌وکار فراهم کرده است.
در این روند، گردشگری به یکی از مهم‌ترین موتورهای توسعه روستایی تبدیل شده است. مسابقات ورزشی، نمایش‌های فرهنگی، صنایع‌دستی سنتی و تولید محتوای ویدیویی، روستاهای چین را به مقصدهای جدید گردشگری تبدیل کرده‌اند. بسیاری از مناطق نیز تلاش می‌کنند با استفاده از میراث فرهنگی خود، فرصت‌های اقتصادی تازه‌ای ایجاد کنند.
تا امروز، ۸۱۵۵ روستا در فهرست ملی روستاهای سنتی حفاظت‌شده چین ثبت شده‌اند و بیش از ۱۲ هزار و ۹۰۰ کارگاه مرتبط با میراث فرهنگی ناملموس ایجاد شده که برای بیش از یک میلیون نفر به‌طور مستقیم شغل فراهم کرده است.
روستای «شیدی» در شهر هوانگ‌شان استان آن‌هوی، نمونه دیگری از این روند است. این روستا که به دلیل معماری تاریخی خود از دوران سلسله‌های مینگ و چینگ در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار دارد، در تابستان امسال شاهد افزایش تورهای آموزشی و گردشگری بود. خانه‌های قدیمی، حیاط‌های سنتی و معماری بومی، این روستا را به مقصدی برای آشنایی نسل جوان با فرهنگ و تاریخ چین تبدیل کرده‌اند.
پخش یک مجموعه تلویزیونی درباره تولید «مرکب هوی‌جو»، صنعتی سنتی با بیش از هزار سال قدمت، نیز باعث افزایش توجه گردشگران به شیدی شد. بازدیدکنندگان می‌توانند یادگاری‌های مرتبط با این سریال خریداری کنند، لباس شخصیت‌های آن را بپوشند، عکس بگیرند و غذاهای نمایش‌داده‌شده در مجموعه را امتحان کنند.
شهر هوانگ‌شان نیز تلاش کرده میراث فرهنگی ناملموس خود را با گردشگری روستایی پیوند دهد. گردشگران در این منطقه می‌توانند صنایع‌دستی سنتی مانند منبت‌کاری و حکاکی مهر را تجربه کنند و در برنامه‌های فرهنگی محلی شرکت داشته باشند. به گفته «شن یی‌شین»، یکی از استادان میراث فرهنگی ناملموس منطقه، این میراث دیگر یک نماد فرهنگی جداافتاده نیست و روستاهای قدیمی به بستری برای زنده ماندن و توسعه آن تبدیل شده‌اند.
رشد گردشگری روستایی در آمارهای بازار نیز بازتاب یافته است. طبق آمار وزارت فرهنگ و گردشگری چین، در سه ماهه نخست سال ۲۰۲۶، مقاصد گردشگری روستایی در سراسر کشور حدود ۷۹۳ میلیون بازدید داشتند که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۲.۲ درصد افزایش نشان می‌دهد. درآمد این بخش نیز به ۴۵۷ میلیارد یوان رسید که ۱۰.۹ درصد رشد کرده است.
در کنار گردشگری، روستاها به سمت ایجاد فعالیت‌های اقتصادی متنوع‌تر نیز حرکت می‌کنند. در شهرک «وان‌شان» در استان آن‌هوی، یک مجموعه سینمایی در میان دره‌ای سرسبز ایجاد شده که علاوه بر نمایش فیلم، خدماتی مانند چای، موسیقی زنده، غذا و اقامت ارائه می‌دهد. این مجموعه که از سال ۲۰۲۵ فعالیت خود را آغاز کرده، هر ۱۵ کارمند خود را از میان روستاییان محلی انتخاب کرده و انتظار می‌رود سالانه حدود ۵۰۰ هزار یوان برای روستا درآمد ایجاد کند.

این تحولات با سیاست‌های کلان چین نیز همسو است. در چارچوب پانزدهمین برنامه پنج‌ساله، بر توسعه کارکردهای چندگانه کشاورزی و پیوند آن با فرهنگ و گردشگری تأکید شده است. هدف این است که روستاها علاوه بر تولید محصولات کشاورزی، در حوزه‌هایی

مانند گردشگری، تفریح، حفاظت از محیط زیست و پاسداشت میراث فرهنگی نیز نقش بیشتری ایفا کنند.
در مجموع، تجربه مناطق روستایی چین نشان می‌دهد که احیای روستاها تنها به افزایش تولید کشاورزی محدود نیست. استفاده از ظرفیت‌های فرهنگی، طبیعی و اقتصادی روستاها، فرصت‌های تازه‌ای برای اشتغال و درآمد ایجاد کرده و ارتباط میان مناطق روستایی و شهرها را نیز تقویت کرده است.