تبدیل کویر به فضای سبز؛ تجربیات ارزشمند چین در اختیار کشورهای مختلف جهان

مبارزه با پدیده بیابان‌زایی، بحرانی که حدود یک سوم از خشکی‌های زمین را تحت تأثیر قرار داده و زندگی یک میلیارد نفر را در معرض خطر قرار داده، همواره یکی از مهم ترین چالش‌های بشر در حوزه اقلیمی بوده و به‌ندرت راه حل های موثر نظیر کاشت نهال برای آن به کار گرفته شده است زیرا وسعت جغرافیایی بیابان ها، اتخاذ هرگونه راهکار را با مشکل مواجه می سازد.

هفدهمین نشست کنفرانس اعضای کنوانسیون مبارزه با بیابان‌زایی سازمان ملل متحد(COP17) با هدف یافتن راهکاری برای این معضل در مغولستان درحال برگزاری است و تمرکز اصلی آن بر ارتقای مدل‌های موفق احیای زمین به سطح جهانی است.
در این زمینه، چین با بهره‌گیری از تجربه دهها سال احیای بیابان های داخلی و تعهد همیشگی خود برای به اشتراک‌گذاری تجربیات و تخصص خود در خارج از کشور، «غرفه چین» را در کنفرانس جاری COP17 برای به نمایش گذاشتن راهبرد زیست‌محیطی خود ایجاد کرده است. “یاسمین فؤاد” رئیس کنوانسیون مبارزه با بیابان‌زایی سازمان ملل متحد ، نمونه های به نمایش گذاشته در این نمایشگاه را «یکی از واضح‌ترین نمونه‌های مقیاس‌بزرگ از نحوه معکوس کردن روند تخریب زمین» نامید.
راه‌حل‌های چین
در امتداد حاشیه جنوب شرقی بیابان تنگر (Tengger Desert) در چین، شبکه‌هایی بافته شده از کاه که در میان شن‌های روان قرار گرفته اند، مانع از حرکت تپه‌های شنی می‌شوند. این روش که در دهه ۱۹۵۰ ابداع شد، به منطقه نینگ‌شیا در شمال غربی چین که از سه طرف توسط بیابان‌ها احاطه شده است، کمک کرد تا به اولین منطقه در سطح استانی در این کشور تبدیل شود که توانسته روند بیابان‌زایی را معکوس کند.
مبارزه چین با پدیده بیابان‌زایی در مقیاس های بسیار وسیع و خیره‌کننده انجام می‌شود.امروز، چین ۵۳ درصد از زمین های بایر قابل‌احیاء خود را تحت مدیریت درآورده است که این مقدار تقریباً معادل یک‌چهارم از مناطق سبز جدید اضافه‌شده به جهان در سال‌های اخیر است.
یاسمین فؤاد رئیس کنوانسیون مبارزه با بیابان‌زایی سازمان ملل متح پیش از برگزاری کنفرانس مغولستان گفت: «تجربه چین نشان می‌دهد که وقتی احیای زمین در برنامه‌ریزی‌های کلان توسعه ادغام می‌شود، اقدام زیست‌محیطی در نهایت به بهبود معیشت و رفاه مردم تبدیل می‌گردد.»
اشتراک‌گذاری دانش فنی
چین به عنوان یکی از اولین امضاکنندگان کنوانسیون مبارزه با بیابان‌زایی سازمان ملل، فناوری‌ها و تخصص خود را به سراسر جهان صادر کرده است.
در حاشیه جنوبی صحرای آفریقا، تجربه چین در برنامه «سه-شمال» به شکل‌گیری «ابتکار دیوار سبز بزرگ» اتحادیه آفریقا کمک کرده است. این ابتکار در سال ۲۰۰۷ با هدف احیای ۱۰۰ میلیون هکتار از اراضی تخریب‌شده در سراسر منطقه ساحل-صحرای آفریقا و ایجاد ۱۰ میلیون شغل سبز تا سال ۲۰۳۰ راه‌اندازی شد.
«پارک فناوری سبز چین و آفریقا» که در سال ۲۰۲۴ در موریتانی تأسیس شد، یک واحه دو هکتاری را در دل بیابان ایجاد کرده است.
تخصص بوم‌شناختی چین فراتر از کمربندهای سبز آفریقا نیز گسترش یافته است.
در قزاقستان، کشت آزمایشی محصول “کینوا” (Quinoa) که توسط چین توسعه یافته، زمین های وسیع شوره زار را احیا کرده و در عین حال مصرف آب را بیش از ۳۰ درصد کاهش داده است. در همین حال، کارشناسان چینی از پویش “کاشت میلیاردی درخت” مغولستان حمایت می‌کنند و تکنیک‌های تثبیت شن با انرژی خورشیدی را به عربستان سعودی صادر می‌کنند و به این ترتیب احیای بوم‌شناختی را با گذار انرژی در منطقه پیوند می‌زنند.
مصر هم هر ساله بخش‌های حیاتی از اراضی خود را به دلیل خشکسالی و پیشروی تپه‌های شنی از دست می‌دهد و این کشور نیز برای مقابله با این پدیده، به همکاری با چین در ایجاد پروژه‌های کمربند سبز و جنگل‌کاری روی آورده است.
بنابراین، چین تجربه های موفق و گرانبهای خود برای مقابله با بیابان زایی را صرفا در انحصار خود نگه نداشته و با اعتقاد عمیق به سرنوشت مشترک برای بشریت، این دستاورد خود را نیز همانند دیگر دستاورهای فراوانش در زمینه های مختلف، با مردم سراسر جهان به اشتراک می گذارد تا نقش و سهم خود را در توسعه جهانی به خوبی ایفا کند.