مشاغل نوظهور؛ نشانه‌ای از جهش صنعتی و ارتقای کیفیت زندگی در چین

موجی از مشاغل نوظهور در مرکز فناوری‌ها، صنایع و الگوهای تازه‌ کسب‌وکار در چین در حال شکل‌گیری است که نشان‌دهنده ارتقای صنعتی و بهبود سطح زندگی مردم است.

تنها در حوزه «اقتصاد کم‌ارتفاع»، عناوین شغلی تازه‌ای مانند «برنامه‌ریز پرواز گروهی پهپادها»، «متخصص لجستیک ارتفاع پایین» و «مدیر سیستم‌های هوشمند و متصل ارتفاع پایین» در هشتمین فهرست مشاغل جدید که اخیراً از سوی وزارت منابع انسانی و تأمین اجتماعی و دیگر نهادهای دولتی منتشر شده، به چشم می‌خورند.
مشاغل مرتبط با اقتصاد دیجیتالِ پررونق نیز در حال دگرگون‌سازی فضای کار در چین هستند؛ از جمله تکنسین‌های مهندسی هوش مصنوعی، ارزیابان خودروهای هوشمند و متصل، تکنسین‌های کاربرد ربات‌های هوشمندِ دارای کالبد فیزیکی و مدیران ریزشبکه‌ها.
معرفی ۱۱ عنوان شغلی جدید و ۲۳ نوع شغل تازه در این فهرست هشتم، گام دیگری در به‌روزرسانی طبقه‌بندی مشاغل کشور به شمار می‌رود. به گفته کارشناسان این حوزه، چنین به‌روزرسانی‌هایی مانند یک شاخص یا «دماسنج» سنجش استعدادها عمل کرده و نبض تحولات صنعتی چین را نشان می‌دهند.
برای نمونه، بخش اقتصاد ارتفاع پایین را در نظر بگیرید. در نخستین فهرست مشاغل جدید که سال ۲۰۱۹ منتشر شد، عنوان شغلی «خلبان پهپاد» برای پاسخگویی به نیاز فوری عملیات پهپادی معرفی شد. فهرست دوم شامل «تکنسین‌های مونتاژ و نگهداری پهپاد» بود؛ نقشی که برای پر کردن خلاء موجود در زمینه بهره‌برداری و نگهداری تجهیزات در صنعت نوپای پهپاد ایجاد گردید.
با رشد صنعت پهپاد، عناوین شغلی جدید در فهرست‌های هفتم و هشتم مسئولیت‌هایی را شامل شده‌اند که فراتر از عملیات فنیِ صرف بوده و حوزه‌های کاربردیِ بین‌بخشی نظیر تحویل کالا (لجستیک)، فعالیت‌های گردشگری فرهنگی و مدیریت شهری را در بر می‌گیرند.
لی چیانگ، معاون پلتفرم کاریابی آنلاین «جائوپین»، اظهار داشت که معرفی مداوم مشاغل جدید، نشان‌دهنده حرکت سیستم صنعتی چین به سوی توسعه‌ای پیشرفته‌تر، هوشمندتر و سبزتر است.
لی گفت: «حمایت‌های سیاستی، زمینه تأمین نیروی کار متخصص را گسترش داده و تقویت می‌کنند و بازار کار نیز همگام با آن، این نیروها را جذب می‌نماید. مشاغل جدید، هم بازتابی دقیق از روندهای توسعه صنعتی هستند و هم راهنمایی مثبت برای بازار نیروی کار.»
فراتر از ارتقای صنعتی، تغییرات در مشاغل جدید چین بازتاب‌دهنده تحول در نیازهای معیشتی مردم نیز هست؛ به طوری که مشاغل جدید در بخش خدمات مدرن همچنان رو به گسترش‌اند. کارشناسان و فعالان این حوزه خاطرنشان کرده‌اند که همگام با بهبود کیفیت زندگی مردم، خدمات تولیدی به سمت تخصصی‌شدن و حرکت به سوی سطوح بالاتر زنجیره ارزش سوق یافته‌اند؛ در حالی که خدمات مصرفی در جهت ارتقای کیفیت، تنوع بیشتر و سهولت دسترسی توسعه یافته‌اند.

بر اساس اعلام «کمیسیون ملی توسعه و اصلاحات» چین که نهاد عالی برنامه‌ریزی اقتصادی این کشور محسوب می‌شود، انتظار می‌رود حجم بخش خدمات چین در طول دوره «پانزدهمین برنامه پنج‌ساله» (۲۰۲۶-۲۰۳۰) از مرز ۱۰۰ تریلیون یوان (۱۴.۸ تریلیون دلار) فراتر رود.
به گفته صاحب‌نظران این صنعت، با هدف آزادسازی پتانسیل رشد اقتصادی، بخش خدمات مصرفی مورد توجه و توسعه قرار خواهد گرفت؛ حوزه‌ای که ظرفیت‌های گسترده‌ای برای توسعه خدمات مسکونی، خدمات درمانی، مراقبت از سالمندان و مراقبت از کودکان دارد. از این رو، انتظار می‌رود پیشرفت در این بخش به ایجاد فرصت‌های شغلی جدید و بیشتری منجر شود.
چین به طور پویا در حال به‌روزرسانی فهرست طبقه‌بندی مشاغل خود است. این کشور از سال ۲۰۱۹ تاکنون، هشت مرحله شامل ۱۲۱ عنوان شغلی جدید را معرفی و ابلاغ کرده است.
در سال ۲۰۲۰، دومین مرحله از این طرح، مشاغل جدیدی مرتبط با حوزه سلامت — از جمله مراقبان سلامت و مشاوران فناوری‌های کمکی توان‌بخشی — را معرفی کرد. مراحل بعدی نیز این روند را ادامه دادند و مشاغل و عناوین شغلی خاصی همچون امدادگران گشت اسکی، مربیان آموزش خانواده، طراحان مناسب‌سازی فضا برای سالمندان و صنعتگران ساخت عود را به فهرست افزودند.
«شورای دولتی» چین طرحی را برای اجرای راهبرد «اشتغال‌محوری» در طول دوره پانزدهمین برنامه پنج‌ساله صادر کرده است. این طرح خواستار هم‌افزایی بیشتر میان سیاست‌های کلان اقتصادی در حوزه اشتغال است و بر تلاش‌هایی برای تثبیت اشتغال در صنایع کاربر (صنایع نیازمند نیروی کار زیاد)، گسترش اشتغال در بخش خدمات و بهره‌گیری از پتانسیل‌های شغلی در حوزه‌های نوظهور تأکید می‌ورزد.

«لی چانگ‌آن»، پژوهشگر «آکادمی مطالعات اقتصاد باز چین» وابسته به «دانشگاه تجارت و اقتصاد بین‌‌الملل»، اظهار داشت: «ظهور مشاغل جدید، پاسخی مستقیم به کاربردهای نوین فناوری، تغییرات تازه در بازار و تقاضاهای جدید مصرف‌کنندگان است.»
لی افزود: «هر بار به‌روزرسانی فهرست مشاغل، همگام با پیشرفت نظام استانداردهای شغلی، هماهنگی میان تربیت و عرضه نیروی کار، و تدوین قوانین و سازوکارهایی برای تضمین پیشرفت این بخش، نیروی محرکه جدیدی را که متکی بر استعدادهاست به توسعه صنعتی کشور در آینده تزریق خواهد کرد.»