همکاری چین و آسیای مرکزی در ساخت شبکه ماهواره‌ای پیش‌بینی بلایا

چین و چند کشور آسیای مرکزی توافق کرده‌اند یک منظومه ماهواره‌ای مشترک برای اشتراک‌گذاری داده‌های سنجش از دور و مقابله با تهدیداتی مانند زمین‌لرزه، آفات کشاورزی و سیلاب‌های ناشی از ذوب یخچال‌ها ایجاد کنند.
این توافق‌نامه همکاری فناورانه روز پنجشنبه در جریان نهمین نمایشگاه «چین–اوراسیا» در شهر ارومچی، مرکز منطقه خودمختار اویغور شین جیانگ در شمال ‌غربی چین، به امضا رسید. بر اساس این توافق، این شبکه پایش فضایی با نام «منظومه تیان‌وو» در مرحله نخست شامل یک سیستم اولیه متشکل از ۵ ماهواره خواهد بود.
تونگ چینگ‌شی، متخصص سنجش از دور در آکادمی علوم چین، با اشاره به شرایط جغرافیایی مشترک این منطقه گفت شین جیانگ چین و کشورهای آسیای مرکزی با تهدیدات مشابهی مانند زمین‌لرزه، رانش زمین و سیلاب‌های ناشی از ذوب یخچال‌ها مواجه هستند و این منظومه برای پاسخ به نیازهای مشترک در حوزه پیشگیری از بلایا طراحی شده است.
او این طرح را نمونه‌ای عملی از همکاری‌های ابتکار کمربند و جاده (BRI) دانست و افزود این پروژه گامی در جهت ساخت «جامعه‌ای با آینده مشترک برای بشریت» محسوب می‌شود.
فراتر از پرتاب ماهواره؛ سامانه‌ای یکپارچه و هوشمند
به گفته مسئولان علمی این پروژه، این طرح صرفاً یک منظومه ماهواره‌ای نیست، بلکه یک سامانه یکپارچه «هوا–فضا–زمین» است که با استفاده از هماهنگی هوشمند عمل می‌کند. داده‌های جمع‌آوری‌شده از ماهواره‌ها در یک مرکز پردازش در شین جیانگ تحلیل می‌شود و مدل‌های هوش مصنوعی برای پیش‌بینی بلایای طبیعی، شناسایی آفات کشاورزی و پایش ذوب یخچال‌ها به کار گرفته خواهند شد.
چن شی، عضو آکادمی بین‌المللی علوم اوراسیا، با اشاره به اتصال رشته‌کوه‌ها میان شین جیانگ و آسیای مرکزی گفت یخچال‌های این منطقه طی سال‌های اخیر بین ۲۰ تا ۴۰ درصد کاهش یافته‌اند.
او تأکید کرد پایش دقیق این تغییرات از طریق ماهواره می‌تواند به مدیریت بهتر منابع آبی و تضمین امنیت آب در منطقه کمک کند.
استقبال کشورهای آسیای مرکزی از پروژه مشترک
دانشمندانی از قزاقستان، ازبکستان و تاجیکستان در مراسم امضای این توافق‌نامه حضور داشتند و از منافع متقابل این همکاری ابراز اطمینان کردند.
آکوبیر میرزوراحیم‌زاده، معاون آکادمی ملی علوم تاجیکستان، گفت استفاده از فناوری‌هایی مانند شبکه ماهواره‌ای و هوش مصنوعی امکان پایش و تحلیل لحظه‌ای شاخص‌های زیست‌محیطی را فراهم می‌کند و پایه‌ای مطمئن برای تصمیم‌گیری‌های دقیق‌تر ایجاد خواهد کرد.
او این ابتکار را گامی مهم در مسیر توسعه علمی، گسترش همکاری‌های بین‌المللی و تقویت ارتباط میان ملت‌ها توصیف کرد.