گسترش حضور جهانی شرکت‌های چینی و شکل‌گیری الگوی جدید همکاری صنعتی

«یک فرصت بزرگ اقتصادی و صنعتی» این توصیفی است که ماریا خسوس لورنزانا، وزیر اقتصاد و صنعت منطقه‌ای گالیسیا در اسپانیا، از پروژه کارخانه خودروهای برقی برنامه‌ریزی‌شده توسط شرکت خودروسازی چینی سایک موتور ارائه کرد؛ پروژه‌ای که می‌تواند نخستین تأسیسات این شرکت در اروپا باشد.
مقامات محلی در اوایل این ماه اعلام کردند این پروژه، که از آن به عنوان یکی از مهم‌ترین سرمایه‌گذاری‌های صنعتی گالیسیا طی چند دهه گذشته یاد شده، شامل سرمایه‌گذاری اولیه حدود ۲۰۰ میلیون یورو (۲۳۲ میلیون دلار) خواهد بود و انتظار می‌رود بیش از ۲۳۰۰ فرصت شغلی با ظرفیت تولید سالانه نزدیک به ۱۲۰ هزار خودرو ایجاد کند.
مقامات این پروژه را فراتر از یک سرمایه‌گذاری ساده می‌دانند و معتقدند این طرح که شامل منطقه‌ای صنعتی برای مونتاژ و حمل‌ونقل خودرو نیز است، می‌تواند به عنوان محرکی برای توسعه گسترده‌تر صنعتی عمل کند. لورنزانا گفت این پروژه به تقویت تولید پیشرفته، توسعه شبکه تأمین قطعات محلی و افزایش توان لجستیکی منطقه‌ای با سابقه طولانی در صنعت خودرو کمک خواهد کرد.
این خوش‌بینی پیش‌تر نیز تجربه شده است. در بارسلونا، همکاری میان شرکت خودروسازی چینی چری و برند اسپانیایی ابرو، کارخانه سابق نیسان در منطقه صنعتی زونا فرانکا را احیا کرده است؛ کارخانه‌ای که پس از خروج خودروساز ژاپنی در سال ۲۰۲۱ و در حالی که کارگران محلی چشم‌انتظار بازگشت فرصت‌های شغلی بودند، سال‌ها بدون استفاده باقی مانده بود.
بر اساس اعلام وزارت بازرگانی چین، تا پایان سال ۲۰۲۵ بیش از ۵۰ هزار شرکت چینی در ۱۹۰ کشور و منطقه فعالیت داشتند. تنها در سال ۲۰۲۴، این شرکت‌ها درآمدی ترکیبی برابر با ۳٫۶ تریلیون دلار آمریکا ایجاد کردند، ۸۲٫۱ میلیارد دلار مالیات در کشورهای میزبان پرداخت کردند و تا پایان سال برای ۵٫۰۲ میلیون نفر اشتغال ایجاد کردند که حدود دو سوم آنها نیروهای محلی بودند.
در همین حال، سرمایه‌گذاری‌های سبز که با ایجاد تأسیسات جدید همراه هستند و فرصت‌های شغلی بیشتری در هر پروژه ایجاد می‌کنند، از کمتر از یک‌چهارم سرمایه‌گذاری‌های چین در مناطق مختلف طی سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹ به بیش از نیمی از کل سرمایه‌گذاری‌ها در فاصله سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ افزایش یافته‌اند؛ موضوعی که نشان‌دهنده ارتباط عمیق‌تر و سازنده‌تر با اقتصادهای میزبان است. وی جیان‌گو، معاون پیشین وزیر بازرگانی چین، گفت شرکت‌های چینی در خارج از کشور از اجرای پروژه‌های جداگانه و کارخانه‌های مستقل عبور کرده و به سمت ایجاد خوشه‌های صنعتی، زنجیره‌های تأمین هماهنگ و فعالیت‌های بومی حرکت کرده‌اند.
در کریدور اقتصادی شرقی تایلند، کارخانه تولید دستگاه‌های تهویه مطبوع متعلق به گروه بزرگ لوازم خانگی چینی میدیا، هر ۶ ثانیه یک دستگاه تولید می‌کند و محصولات آن به بازارهای آسیای جنوب شرقی، اروپا و آمریکای شمالی صادر می‌شود. ظرفیت تولید سالانه این کارخانه بیش از ۵ میلیون دستگاه است.
این سطح از تولید به کمک شبکه تولید مجهز به فناوری ۵G، ربات‌های متحرک خودکار و سامانه‌های پیشرفته مدیریت دیجیتال امکان‌پذیر شده است؛ فناوری‌هایی که باعث شد این مرکز در سال ۲۰۲۵ عنوان «کارخانه فانوس دریایی» مجمع جهانی اقتصاد را دریافت کند؛ عنوانی که به تولیدکنندگان پیشرو در استفاده از فناوری‌های نوین اعطا می‌شود.
طبق اعلام شرکت میدیا، این کارخانه با ۶۹۱ تأمین‌کننده محلی همکاری دارد و ۹۷٫۸ درصد نیروی کار آن از کشورهای آسیای جنوب شرقی هستند. این شرکت همچنین سامانه آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی برای کارکنان محلی طراحی کرده تا موانع زبانی را کاهش دهد و از طریق یک ریزشبکه خورشیدی، مصرف انرژی هر واحد را ۴۰٫۲ درصد و انتشار کربن را ۶۸٫۳ درصد کاهش دهد.
در حوزه دیجیتال نیز نقش شرکت‌های چینی بیش از پیش نمایان شده است. در کنیا، یک پلتفرم پرداخت دیجیتال مبتنی بر فناوری چین به حدود ۷۰ درصد جمعیت بزرگسال این کشور دسترسی یافته و با کمک به کسب‌وکارهای کوچک و مناطق روستایی، مشارکت آنها در اقتصاد دیجیتال را افزایش داده است.
ارائه‌دهندگان خدمات رایانش ابری و هوش مصنوعی چین نیز به‌ویژه در بازارهای نوظهور حضور خود را گسترش داده‌اند و دسترسی شرکت‌های محلی به زیرساخت‌های دیجیتالی را فراهم کرده‌اند که پیش‌تر دسترسی به آنها دشوار بود. تا ماه ژانویه، خانواده مدل‌های هوش مصنوعی «کوئن» متعلق به علی‌بابا، ۷۰۰ میلیون بار دانلود در پلتفرم هوش مصنوعی مشارکتی «هاگینگ فیس» ثبت کرده بود و به محبوب‌ترین سامانه هوش مصنوعی متن‌باز جهان تبدیل شد.

وی جیانگو معتقد است گسترش فعالیت شرکت‌های چینی در خارج از کشور، احتمالاً مرحله جدیدی از جهانی‌شدن را شکل خواهد داد و چشم‌انداز تجارت و سرمایه‌گذاری جهانی را متوازن‌تر و فراگیرتر می‌کند.
وی گفت: «شرکت‌های چینی از مشارکت‌کنندگان به پیشگامان و از شرکت‌های صرفاً خارجی به بخش‌هایی ادغام‌شده در اقتصادهای محلی تبدیل می‌شوند و به این ترتیب فصل جدیدی در مسیر جهانی‌شدن خود رقم می‌زنند.»