شکاف عمیق میان واقعیت‌های «هرمز» و روایت‌سازی ترامپ

بخش فارسی سایت رادیو و تلویزیون مرکزی چین در گزارشی می نویسد : نگاهی اجمالی به حرفها و اعلام مواضع دونالد ترامپ رئیس جمهوری ایالات متحده در قبال ایران از زمان شروع جنگ کنونی(۹ اسفند ۱۴۰۴)، پرده از استراتژی فرسایشی او در حوزه «روایت‌سازی» برمی‌دارد. اصرار بی‌وقفه ترامپ بر تکرار مواردی چون ۱۰۶ بار ادعای شکست دادن ایران، ۹۵ بار تکرار ادعای نابودی ایران، ۸۸ بار وعده توافق قریب‌الوقوع و دهها بار تکرار این ادعا که ذخایر موشکی و پهپادی ایران تقریبا به انتها رسیده است، بیش از آنکه بازتابی از واقعیت‌های میدانی باشد، نشان‌دهنده یک تاکتیک روانی-رسانه‌ای برای بمباران افکار عمومی است.
اسماعیل کوثری، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس ایران به تازگی در مصاحبه ای با استناد به آمار و ارقام، اعلام کرد که ترامپ تاکنون ۱۰۶ بار گفته ایران را شکست داده، ۹۵ بار گفته ایران را نابوده، ۸۸ بار گفته توافق با ایران قریب‌الوقوع است و ۷۵ بار هم گفته تنگۀ هرمز باز است.
یکی از جدی‌ترین تناقض‌های رفتاری ترامپ، اصرار ۷۵ باره او بر این ادعاست که تنگه هرمز کاملاً باز، امن و تحت اشراف ایالات متحده است. این ادعا کاملا در تناقض با درگیری‌های پرهزینه‌ای است که ایالات متحده در منطقه با آن دست به گریبان بوده است. اگر تنگه هرمز بنا به ادعای آمریکا به طور کامل باز است و ایران توانایی کنترل آن را ندارد، این سوال مطرح می شود که پس اصرار واشنگتن بر مداخله نظامی و تحمیل هزینه‌های سنگین به مالیات‌دهندگان آمریکایی برای به اصطلاح تامین امنیت این منطقه چه توجیهی دارد؟ چرا ایالات متحده بارها از متحدان و کشورهای مختلف جهان خواسته تا به جنگ با ایران و کمک به بازگشایی تنگه هرمز ملحق شوند؟
پاسخ عملی به ادعاهای ترامپ را باید در واقعیت «جنگ هرمز»(اشاره به دور جدید درگیری های آمریکا و ایران در منطقه تنگه هرمز که تا کمتر از یک هفته پیش هم ادامه داشت) جستجو کرد.
برخی تحلیلگران معتقدند یکی از اصلی ترین تناقض‌گویی‌های فاحش ترامپ، به ویژگی‌های فردی و روانی او بازمی‌گردد. او به عنوان یک تاجرپیشه سابق، ساختار سیاست بین‌الملل را مانند یک بنگاه معاملاتی می‌بیند که در آن «اغراق گویی» و «بزرگ‌نمایی دستاوردها» بخشی از تکنیک فروش و دستیابی به پیروزی است.
دلیل دیگری برای اصرار مداوم ترامپ بر پیروزی در جنگ، نیاز او به فریب افکار عمومی و ترمیم وجهه خود در فضای داخلی آمریکا است. مردم عادی و بسیاری از نخبگان سیاسی آمریکا به شدت از هزینه‌های تریلیون دلاری و بی‌حاصل جنگ‌های طولانی خاورمیانه خسته شده‌اند. ترامپ برای توجیه هزینه سرسام آور استقرار پایگاه های نظامی خود در منطقه خلیج فارس، مجبور است تصویری شکست‌خورده از ایران ارائه دهد.
از سوی دیگر، ۸۸ بار ادعای ترامپ مبنی بر اینکه توافق با ایران قریب‌الوقوع است، پرده از یک راهبردی ویژه برای چانه‌زنی برمی‌دارد. ترامپ تصور می کند که با ترکیبی از تهدید به نابودی و همزمان مطرح کردن قریب الوقوع بودن توافق، می‌تواند ایران را در وضعیت ابهام راهبردی قرار دهد و این کشور را مجبور به پذیرش شروط تحمیلی خود کند.
در راستی آزمایی صحت ادعاهای بیش از صدباره ترامپ، نگاهی به واقعیت های میدانی نشان می‌دهد که میزان صحت این گزاره‌ها تقریبا برابر با صفر است. تعریف کلاسیک و مدرن از «شکست دادن یک کشور»، به معنای نابودی کامل توان رزمی و دفاعی آن و یا تسلیم شدن حاکمیت آن است. با این حال، ساختارهای موشکی و پهپادی ایران نه تنها نابود نشده‌اند، بلکه در جریان تنش‌های خلیج فارس، سطح بالایی از عملکرد در واکنش به حملات آمریکا و هدف قرار دادن پایگاه های نظامی آن در منطقه را به نمایش گذاشته‌اند. همچنین هیچ نشانه ای از تسلیم شدن حکومت ایران دیده نمی شود.
ترامپ خود به خوبی از عواقب خطرناک اقتصادی و امنیتی ورود به یک جنگ تمام‌عیار در این آبراه راهبردی، آگاه است. بنابراین، ادعاها و اغراق گویی های رسانه‌ای او فقط یک نقاب برای پنهان کردن این واقعیت است که او برخلاف بلوف ها و تهدیدهای رسانه ای خود، نمی خواهد وارد یک جنگ گسترده شود.
در شرایط واقعی، تنگه هرمز همچنان تحت تاثیر غیرقابل انکار نیروهای ایران قرار دارد. ارتش آمریکا، با سدّ بزرگ دفاعی و بازدارندگی ایران روبرو شده است. همچنین، ایران نشان داده است که با کنترل بر تنگه هرمز، با دستان پر در برابر آمریکا ظاهر شده و تحت تاثیر فشار، تهدید و جنگ روانی ترامپ، تسلیم توافق یک طرفه نمی شود.