«ساخت چین»؛ اهرم ثبات‌بخش به زنجیره تأمین و انرژی سبز در جهان

در «کنفرانس جهانی تولید ۲۰۲۶» که به‌تازگی در شهر هِفِی چین برگزار شد، صحنه‌هایی قابل‌توجه به چشم می‌خورد: بازرگانان خارجی با بروشورهای تبلیغاتی در دست میان غرفه‌ها رفت‌وآمد می‌کردند و نمایندگان داخلی و بین‌المللی مشغول رایزنی‌های فشرده درباره همکاری‌های مشترک بودند. در جریان این رویداد چهارروزه، مقدمات اجرای ۲۴ پروژه با مشارکت شرکت‌های خارجی به ارزش کل ۱۱.۲ میلیارد یوان فراهم آمد.
نگاهی به سطح بین‌المللی نیز همین تصویر را تأیید می‌کند: خودروهای برقی برندهای چینی بدون هیاهو در خیابان‌های قدیمی باواریای آلمان در حرکت‌اند؛ پنل‌های خورشیدی چینی شب‌های روستاهای دورافتاده رواندا را روشن می‌سازند؛ و کامیون‌های سنگینِ برقی ساخت چین در معادن شیلی جای ناوگان دیزلی قدیمی را می‌گیرند.
این تصاویرِ جدا از هم، از یک واقعیت یکسان خبر می‌دهند: برند «ساخت چین» به پیوندی عمیق با بازار جهانی دست یافته و به بخشی جدانشدنی از ساختار اقتصادی جهان تبدیل شده است. بر اساس آمارها، ارزش‌افزوده بخش تولید چین نزدیک به ۳۰ درصد از کل ارزش‌افزوده تولید در جهان را به خود اختصاص داده است؛ جایگاهی برتر که این کشور برای ۱۶ سال پیاپی حفظ کرده است. اما فرؤتر از این ارقام، پرسش اصلی این است که «ساخت چین» چه ارزش و کارکردی برای اقتصاد جهان دارد؟
پایداری و قابلیت اطمینان، دو ویژگی کلیدی «ساخت چین» هستند که توجه و تحسین کشورهای مختلف را به خود جلب کرده‌اند.
تابستان گذشته، هم‌زمان با موج گرمای شدید در اروپا، کارخانه تهویه مطبوع «میدیا» در شهر ووهو سفارشی اضطراری از یک مشتری فرانسوی دریافت کرد. این مجموعه بلافاصله با مدیریت تأمین قطعات و تنظیم شیفت‌های کاری، توانست ظرف تنها هفت روز، ۲۰ هزار دستگاه تهویه را تولید و روانه بازار کند.
در دنیای پرتنش امروز، دسترسی به یک تامین‌کننده مطمئن به دارایی باارزشی تبدیل شده است. طی سال‌های اخیر، زنجیره‌های تأمین جهانی تحت تأثیر بحران‌های مختلف-از جمله تنش‌های سیاسی و مشکلات حمل‌ونقل-بارها دچار بحران شده و بسیاری از کشورها را با کمبود تراشه، نیروی کار و کانتینر مواجه کرده‌اند.
در این میان، چین با داشتن جامع‌ترین سیستم صنعتی جهان-شامل ۴۱ رده اصلی، ۲۰۷ رده میانی و ۶۶۶ زیررده-به محور ثبات در زنجیره تأمین جهانی بدل شده است. از قطعات خرد گرفته تا خطوط تولید هوشمند، و از پوشاک تا تهویه مطبوع و خودرو، ظرفیت‌های پشتیبانی «ساخت چین» شرکت‌های بین‌المللی را به این نتیجه رسانده که یافتن جایگزینی با این سطح از توان و مقیاس در جای دیگر بسیار دشوار است.
این پایداری و اعتماد، حاصل ادغام کامل در تقسیم کار جهانی و ایجاد تعاملی سازنده با شرکت‌های بین‌المللی است؛ رابطه‌ای که در آن منافع طرفین کاملاً به یکدیگر گره خورده است. به تعبیر یک فعال اقتصادی اروپایی: «ما فقط مصرف‌کننده “ساخت چین” نیستیم، بلکه همراه با آن، در حال شکل‌دادن به جهانی مقاوم‌تر هستیم.»
تغییرات اقلیمی از مهم‌ترین چالش‌های عمومی جهان امروز به شمار می‌رود. در این میان، چین ۷۰ درصد از تجهیزات بادی و ۸۰ درصد از پنل‌های خورشیدی جهان را تولید می‌کند. بخش صنعت چین با ارتقای مستمر فرآیندها و کاهش هزینه‌های تمام‌شده، انرژی‌های تجدیدپذیر را از یک فناوری گران‌قیمت آزمایشگاهی به محصولی اقتصادی و قابل‌دسترس برای عموم کشورها تبدیل کرده است.
این دستاورد به کشورهای در حال توسعه الگویی تازه خارج از مسیر سنتیِ «ابتدا آلودگی، سپس پاکسازی» ارائه می‌دهد و برای کشورهای توسعه‌یافته نیز ابزاری مقرون‌به‌صرفه جهت اجرای تعهدات زیست‌محیطی فراهم می‌سازد.
منطق بازار همواره بر پایه منافع دوطرفه و همکاری برد-برد استوار بوده، نه تقابل و فاصله‌گیری.
سهم «ساخت چین» در عرصه بین‌المللی تنها به فروش کالا ختم نمی‌شود، بلکه انتقال دانش فنی و خلق فرصت‌های تازه را نیز در بر می‌گیرد. از کارخانه‌های قطعه‌سازی انرژی‌های نو در جنوب شرق آسیا و واحدهای تولیدی در آفریقا گرفته تا مرکزیت تجهیزات پیشرفته در اروپا، «ساخت چین» علاوه بر ابزار و ماشین‌آلات، روش‌های مدرن تولید، اکوسیستم‌های صنعتی و هزاران شغل تازه ایجاد می‌کند. توسعه صنعت چین هم‌زمان باعث افزایش سفارش‌ها و بازدهی سرمایه‌گذاری‌های پژوهشی برای تأمین‌کنندگان خارجی می‌شود.
هم‌زمان با حضور جهانی «ساخت چین»، بازار بزرگ این کشور نیز بیش از پیش به روی شرکت‌های خارجی باز می‌شود. رویدادهایی نظیر «نمایشگاه بین‌المللی واردات چین» (CIIE) و «کنفرانس جهانی تولید»، بستری سریع برای ورود محصولات بین‌المللی به بازار چین فراهم کرده‌اند.

از ماشین‌آلات صنعتی آلمان و ابزارهای دقیق ژاپن و کره جنوبی گرفته تا تجهیزات پزشکی آمریکا و قطعات تولیدی جنوب شرق آسیا، طیف گسترده‌ای از کالاهای جهانی در این بازار ۱.۴ میلیارد نفری امکان رشد پیدا می‌کنند. لغو کامل محدودیت‌های سرمایه‌گذاری خارجی در بخش تولید و اجرای یکسان قوانین برای شرکت‌های خارجی-در کنار سرمایه‌گذاری مداوم غول‌های صنعتی مانند فولکس‌واگن، بوش و کورنینگ در چین-همگی نشان‌دهنده یک همکاری متقابل و سودمند است.