ظهور یک «سه‌گانه جدید دیگر» در تجارت خارجی چین

از ابتدای سال جاری میلادی، فهرست کالاهای صادراتی ساخت چین، شاهد ظهور موارد جدید بوده است. در حالی که خودروهای سواری برقی، باتری‌های لیتیوم-یونی و سلول‌های خورشیدی در سال‌های اخیر به عنوان «سه‌گانه جدید» صادرات چین لقب گرفته بودند، در نیمه اول امسال شاهد ظهور یک «سه‌گانه جدید دیگر» شامل رباتیک، هوش مصنوعی و داروهای نوآورانه به عنوان کارت‌های ویزیت جدید تجارت خارجی چین بوده‌ایم که نشان‌دهنده سمت و سوی صنایع آینده هستند.
داده‌های پلتفرم جهانی تجمیع مدل‌های هوش مصنوعی «اُپن‌راوتر»(OpenRouter)، نشان می‌دهد که در هفته سوم ژوئیه، حجم استفاده هفتگی از مدل‌های هوش مصنوعی مقیاس بزرگ چینی به ۳۶.۱۱ تریلیون توکن رسیده که با یک افزایش ماهانه بیش از ۳۰ درصدی، چین را برای دوازده هفته متوالی در صدر رتبه جهانی قرار می‌دهد.
گسترش استفاده از خدمات هوش مصنوعی چین در جهان، پدیده‌ای فراتر از فروش صرف خدمات نرم‌افزاری است، چرا که این فناوری زنجیره‌ای از «قابلیت‌های دیجیتال نامرئی» مانند توسعه الگوریتم، فراخوانی‌های «ای‌پی‌آی»(API) مدل و استقرار عوامل هوشمند را در خود جای داده که اغلب ثبت کامل آنها در آمارهای تجاری سنتی دشوار می‌کند. با این حال، سفارش‌های ثبت شده توسط ۱۴۱ کشور و منطقه، بهترین رأی اعتماد برای این فناوری محسوب می‌شود.
در همین حال، رباتیک چین نیز یک جهش بزرگ به سوی دستیابی به حجم قابل توجه صادرات داشته است. در نیمه اول سال جاری میلادی، صادرات ترکیبی ربات‌های نظافتچی و ربات‌های بیونیک هوشمند چین به ۱۸.۰۹ میلیارد یوان رسیده و صادرات ربات‌های صنعتی در مجموع با ۶.۲۹ میلیارد یوان و افزایش ۱۸.۶ درصدی، ۱۴۱ کشور و منطقه در سراسر جهان را پوشش داده است. صادرات ربات‌های جراحی با ۳۳۰ درصد افزایش به ۴۸۰ میلیون یوان رسیده و بازار صادرات آنها از ۲۳ به ۴۹ کشور و منطقه گسترش یافته است.
در نیمه اول امسال، اداره ملی محصولات پزشکی چین ۳۸ داروی نوآورانه رده ۱ را تأیید کرد که همه این محصولات به طور مستقل توسط شرکت‌های داروسازی داخلی تولید می‌شوند. در مقابل، تعداد کل داروهای «جهانی رده یک» که در طول سال ۲۰۲۵ تأیید شده‌اند ۱۱ مورد بوده که حدود نیمی از آنها را نیز داروهای تولید چین تشکیل داده‌اند.
در عین حال، میزان صدور مجوز برای شرکت‌های خارجی نیز قابل توجه بوده و ارزش کل آن در نیمه اول سال ۲۰۲۶ تقریباً به ۱۱۰ میلیارد دلار رسیده که معادل ۸۰ درصد کل سال قبل است. این قراردادها شامل ده حوزه درمانی از جمله سرطان‌شناسی، بیماری‌های متابولیک، ایمنی‌شناسی و مغز و اعصاب بوده و متقاضیان مجوزهای آنها نیز از ۲۰ کشور و منطقه شامل ایالات متحده، انگلستان، فرانسه و ایتالیا بوده‌اند. چین تقریباً ۳۰ درصد از خط تولید در حال توسعه داروهای جدید در جهان را در اختیار دارد و از این نظر رتبه دوم جهان را به خود اختصاص داده است.
چند دهه پیش، با راه یافتن «سه‌گانه کلاسیک» تجارت خارجی چین یعنی پوشاک، مبلمان و لوازم خانگی به خارج از کشور، این واقعیت که «چین می‌تواند تولید کند» یک شگفتی دلپذیر را با خود به همراه آورد اما امروز آنچه از چین صادر می‌شود، دیگر صرفاً محدود به محصول و کالا نیست، بلکه ظرفیت حل مشکلات و تعهد به رفاه بشر را نیز شامل می‌شود.