چگونه خوراکی‌های ممتاز چین به بازارهای گسترده‌تر راه پیدا کردند؟

در فصل «عید نیمه پاییز» امسال در شهر کون‌مینگ، پای «ترافل سیاه» به یکی از خوراکی‌های سنتی مناسبتی چین، یعنی «کیک ماه» باز شده است. در یک قنادی محلی، کیک‌های ماه کوچک با مغزی ژامبون «یون‌نان» و ترافل سیاه، از جمله محصولات فصلی امسال هستند.

این ترکیب، نشان‌دهنده تغییری گسترده‌تر در بازار مواد غذایی چین است. با افزایش تولید، نوآوری صنایع تبدیلی در تولید محصولات جدید و بهبود زیرساخت‌های لجستیکی، برخی مواد غذایی که پیش‌تر با قیمت‌های بالا و رستوران‌های لوکس شناخته می‌شدند، اکنون به بازارهای گسترده‌تری راه یافته‌اند.
«فوآ گرا» یا جگر چرب غاز، نمونه‌ای از این روند است. در اواخر دهه ۱۹۸۰، شهرستان «لین‌چو» در استان شاندونگ در شرق چین، نژاد غاز «لاند» را از فرانسه وارد کرد. پس از بیش از سه دهه، این شهرستان صنعتی را ایجاد کرده که تمامی مراحل پرورش، تولید، فرآوری، فروش و تحقیق و توسعه را دربرمی‌گیرد.
امروزه شهرستان لین‌چو سالانه حدود ۵ میلیون غاز لاند به بازار عرضه می‌کند و با تولید بیش از ۵ هزار تن فوآ گرا، حدود ۲۰ درصد از بازار جهانی را در اختیار دارد. محصولات فوآ گرا تولیدشده در این منطقه نیز در بازارهایی از جمله اروپا و آسیای جنوب شرقی به فروش می‌رسند.
سابقه تبادلات کشاورزی میان چین و دیگر نقاط جهان به بیش از ۲ هزار سال پیش بازمی‌گردد. محصولاتی مانند انگور و انار از طریق «جاده ابریشم» باستانی وارد چین شدند و به بخشی از رژیم غذایی روزمره مردم این کشور تبدیل شدند.
امروزه درختان زیتون که بومی منطقه مدیترانه هستند، در منطقه «لونگ‌نان» در استان گانسو در شمال غربی چین پرورش داده می‌شوند. همچنین بر اساس اعلام مقامات جنگل‌داری استان یون‌نان، حدود ۲۹۶ هزار و ۴۰۰ هکتار از اراضی این استان زیر کشت «ماکادمیا» یا فندق استرالیایی قرار دارد.
«وی وان‌چینگ»، استاد دانشگاه کشاورزی جنوب چین، می‌گوید: «روزبه‌روز محصولات کشاورزی باکیفیت و متمایز بیشتری از چین به بازارهای جهانی راه می‌یابند و دسترسی مصرف‌کنندگان در سراسر جهان به این نوع مواد غذایی را آسان‌تر می‌کنند.»
استان یون‌نان همچنین یکی از مراکز اصلی تولید ترافل در چین محسوب می‌شود و این قارچ گران‌بها به‌صورت خودرو در این منطقه می‌روید. فرآوری و توسعه بازار، تنوع محصولات تهیه‌شده از این ماده غذایی را افزایش داده است.
کسب‌وکارهای محلی محصولاتی مانند سس ترافل، کیک ماه، شکلات و سوسیس را با استفاده از ترافل تولید و عرضه کرده‌اند. ترافل‌های منطقه یون‌نان نیز به فرانسه، آلمان و امارات متحده عربی صادر شده‌اند.
لین فاقین، استاد دانشگاه کشاورزی چین، گفت: «افزایش حجم صادرات محصولات کشاورزی چین و بهبود کیفیت آن‌ها، مرهون توسعه دسته‌بندی‌های متمایز محصولات و گسترش بازارهای نوظهور است.»
داده‌های گمرکی نشان می‌دهد صادرات محصولات کشاورزی چین در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ به ۵۲٫۹۷ میلیارد دلار آمریکا رسید که نسبت به سال قبل ۷٫۴ درصد افزایش داشته است.
در مورد مواد غذایی فسادپذیر، رساندن سریع محصول به بازار می‌تواند به اندازه خود تولید اهمیت داشته باشد.
گو جین‌یون، مدیرکل یک شرکت مواد غذایی محلی در شانگری‌لا، اظهار داشت: «صادرات قارچ‌های وحشی تازه به‌شدت به زمان وابسته است. حتی یک روز زودتر صادر کردن آن‌ها به معنای تازگی بیشتر و قدرت رقابت بالاتر در بازار است.»
پشتیبانی لجستیکی برای تجارت قارچ ماتسوتاکه همچنان در حال گسترش است. در رویدادی مربوط به صنعت ماتسوتاکه که ماه ژوئیه در شانگری‌لا برگزار شد، شرکت «اس‌اف اکسپرس» اعلام کرد که امسال بیش از ۱۰۰ پرواز اختصاصی حمل بار انجام خواهد داد. این شرکت همچنین اعلام کرد محصولات می‌توانند مستقیماً از شانگری‌لا، کون‌مینگ و لی‌جیانگ به خارج از کشور ارسال شوند؛ به‌طوری که تحویل کالا از مبدأ تا مقصد، از درِ کارخانه تا بندر مقصد، در بازارهای خارجی از جمله اینچئون در کره جنوبی و سنگاپور، تنها ۲۸ ساعت زمان می‌برد.
بهبود مسیرهای حمل‌ونقل، دامنه دسترسی سایر محصولات کشاورزی را نیز گسترش داده است. به گفته مقامات کشاورزی چونگ‌چینگ، منطقه «تونگ‌نان» در این کلان‌شهر واقع در جنوب غربی چین، اکنون لیمو به نزدیک به ۴۰ کشور و منطقه صادر می‌کند.
«کریدور جدید تجارت بین‌المللی زمینی-دریایی» نیز به اتصال تولیدکنندگان در غرب چین به بازارهای خارجی کمک کرده است. این شبکه در ماه جاری با افتتاح کانال ۱۳۴٫۲ کیلومتری «پینگ‌لو» در منطقه گوانگ‌شی برای تردد شناورها، به یک مسیر ارتباطی جدید و مهم مجهز شد.

این کانال که سیستم رودخانه‌ای «شی‌جیانگ» را به خلیج «بی‌بو» متصل می‌کند، مسیر آبی مستقیم‌تری برای انتقال محموله‌های جنوب غربی چین به دریا فراهم می‌کند. این مسیر می‌تواند مسافت حمل‌ونقل آبی داخلی برای محموله‌های میان جنوب غربی چین و کشورهای عضو «آسه‌آن» را بیش از ۵۶۰ کیلومتر کاهش دهد و هزینه‌های کلی لجستیک را در مقایسه با مسیرهای سنتی، بین ۱۸ تا ۳۰ درصد پایین بیاورد.
جائو یونگ‌چانگ، پژوهشگر «آکادمی علوم کشاورزی یون‌نان»، گفت: «ترافل‌های یون‌نان از قارچ‌های کوهی وحشی به یک محصول ویژه و بومی تبدیل شده‌اند که مورد پسند مصرف‌کنندگان داخلی و خارجی قرار دارد. این تحول ناشی از تغییر سلیقه مصرف‌کنندگان در چین و پیشرفت‌های علمی و فناوری در حوزه کشاورزی بوده است.»