ربات‌ها و هوش مصنوعی در قلب زندگی روزمره مردم چین

در «نمایشگاه جهانی هوش ۲۰۲۶» که در شهر تیان‌جین در شمال چین برگزار شد، یک آینه هوشمند وضعیت سلامت افراد را به‌صورت لحظه‌ای تحلیل می‌کرد، یک بازوی رباتیک با دقت در حال پخت کِرِپ سنتی چینی بود و رباتی دیگر هم‌زمان با بازی «گو» برای کودکان قصه تعریف می‌کرد؛ صحنه‌هایی که نشان می‌دهد آنچه روزی علمی‌-تخیلی به نظر می‌رسید، امروز به بخشی از زندگی روزمره مردم چین تبدیل شده است.
این نمایشگاه چهارروزه که روز یکشنبه به پایان رسید، میزبان بیش از ۷۰۰ شرکت بود و تازه‌ترین فناوری‌ها، محصولات و سناریوهای کاربردی حوزه هوش مصنوعی را به نمایش گذاشت.
کارشناسان و فعالان حاضر در این رویداد اعلام کردند که ادغام هوش مصنوعی در آموزش، خدمات عمومی، تولید و زندگی روزمره با سرعت بیشتری در حال گسترش است؛ روندی که علاوه بر افزایش بهره‌وری صنایع سنتی، مدل‌های جدید کسب‌وکار و فرصت‌های تازه رشد اقتصادی را نیز ایجاد می‌کند.
در غرفه شرکت «آی‌فلای‌تک» از پیشگامان چینی فناوری هوش مصنوعی و پردازش گفتار هوشمند، یک تخته‌سیاه هوشمند با نام «تخته هوشمند آی‌فلای‌تک» توجه بسیاری از بازدیدکنندگان را جلب کرد. این دستگاه با ترکیب تخته‌سیاه سنتی و نمایشگر الکترونیکی، معادلات دست‌نویس را بلافاصله دیجیتالی کرده و مفاهیم انتزاعی ریاضی را به تصاویر زنده و قابل‌درک تبدیل می‌کند.
نمونه‌های مشابه این ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی، از هم‌اکنون وارد کلاس‌های درس شده‌اند. در یکی از کلاس‌های تربیت‌بدنی دبیرستان دوم شین‌هوای تیانجین، دانش‌آموزان با فرمان یک گوینده الکترونیکی حرکات ورزشی انجام می‌دهند و نتایج پرش آن‌ها به‌صورت هم‌زمان توسط سیستم صوتی اعلام و روی دستگاه معلم ثبت می‌شود تا شاخص‌های آمادگی جسمانی و عملکرد حرکتی آنان در لحظه تحلیل شود.
دانگ بین، معاون مرکز بازاریابی برند شرکت آی‌فلای‌تک گفت: «هوش مصنوعی آموزش را به شکلی بی‌سابقه متحول کرده است. این فناوری معلمان را از کارهای تکراری آزاد می‌کند تا بتوانند بر پژوهش‌های آموزشی تمرکز کنند و در عین حال به دانش‌آموزان کمک می‌کند زمان کمتری را صرف تمرین‌های بیهوده کنند و بیشتر روی یادگیری هدفمند و خودسازی متمرکز شوند.»
طبق اعلام این شرکت، آی‌فلای‌تک تاکنون محصولات و راهکارهای آموزش هوشمند خود را در بیش از ۵۰ هزار مدرسه در سراسر چین ارائه کرده و بیش از ۱۳۰ میلیون معلم و دانش‌آموز از آن استفاده کرده‌اند.
در بخش «هوش تجسم‌یافته» این نمایشگاه نیز انواع مختلفی از ربات‌ها توانایی‌های خود را در سناریوهای واقعی زندگی مانند آشپزی، ماساژ، سوخت‌گیری خودرو و اجرای موسیقی به نمایش گذاشتند. یکی از این دستاوردها «ربات پلیس هوشمند آی‌موگا» بود؛ رباتی چرخ‌دار که با حرکات دقیق دست، مانند یک افسر باسابقه ترافیک را هدایت می‌کرد و توانایی خود را در مدیریت شرایط واقعی نشان داد. این ربات اکنون در شهرهایی مانند هفئی، ووهو و چانگژو به‌عنوان دستیار هوشمند پلیس راهور به کار گرفته شده است.
چن گائویوان، از کارکنان شرکت فناوری رباتیک AiMOGA، گفت: «این ربات با استفاده از حسگرهای لایدار و دوربین‌های ۳۶۰ درجه، قابلیت مسیریابی خودکار، درک محیط و تعامل انسان و ماشین را دارد. این ابزار می‌تواند در هدایت ترافیک، گشت‌زنی جاده‌ای و کاهش تخلفات رانندگی مؤثر باشد و در زمان رویدادهای بزرگ و اوج ترافیک تعطیلات، بخشی از فشار کاری نیروهای انسانی را کاهش دهد.»
این شرکت که بر توسعه و تجاری‌سازی ربات‌های هوشمند تجسم‌یافته تمرکز دارد، در حال سرعت بخشیدن به ورود ربات‌ها از مرحله نمایش فناوری به مرحله استفاده عملی است. ربات‌های انسان‌نما، پلیس‌های راهور و ربات‌های خدمات پزشکی این مجموعه به بیش از ۵۰ کشور و منطقه صادر شده و در مراکز خدمات عمومی، بیمارستان‌ها، نمایشگاه‌ها و سامانه‌های مدیریت ترافیک مورد استفاده قرار گرفته‌اند.
در غرفه مجاور، شرکت «پاکسینی تکنولوژی» نیز با استقبال گسترده بازدیدکنندگان روبه‌رو شد. این شرکت که در زمینه حسگرهای لمسی چندبعدی و ربات‌های انسان‌نما فعالیت می‌کند، محصولات خود را در صنایع تولید دقیق، خطوط خودروسازی و توان‌بخشی پزشکی به‌صورت گسترده تجاری‌سازی کرده است.
لین تانگ، از مدیران ارشد شعبه تیانجین این شرکت، گفت ربات‌های انسان‌نمای سری TORA می‌توانند وظایفی مانند آماده‌سازی غذا، دم کردن قهوه، تمیزکاری، خانه‌داری و دیگر خدمات روزمره را انجام دهند. او افزود این شرکت همکاری‌های راهبردی با مجموعه‌های بین‌المللی آغاز کرده و محصولات و راهکارهای آن در بازارهای آمریکای شمالی، اروپا و آسیا-اقیانوسیه مورد استفاده قرار گرفته است.

لین تانگ همچنین گفت: «صنعت هوش تجسم‌یافته چین در سرعت تجاری‌سازی، تنوع سناریوهای کاربردی و هماهنگی زنجیره تأمین، مزیت‌های آشکاری دارد. چین با در اختیار داشتن گسترده‌ترین سناریوهای تولیدی جهان و زنجیره‌های تأمین کامل، بستر واقعی و طبیعی برای تکامل ربات‌ها و هوش تجسم‌یافته فراهم کرده است.»
پشتوانه این سناریوهای متنوع و رو به گسترش، حمایت مستمر دولت چین است. این کشور که از پیشگامان حوزه هوش مصنوعی به شمار می‌رود، برنامه توسعه هوش مصنوعی نسل جدید را در سال ۲۰۱۷ تدوین کرد و سال گذشته نیز دستورالعمل اجرایی طرح «هوش مصنوعی پلاس» را ارائه داد. همچنین در پانزدهمین برنامه پنج‌ساله چین برای سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰، بر اجرای کامل این طرح برای تقویت توسعه مبتنی بر هوش مصنوعی تأکید شده است.
بر اساس اعلام سازمان ملی داده‌های چین، این کشور اکنون بزرگ‌ترین دارنده پتنت هوش مصنوعی در جهان است و حدود ۶۰ درصد کل پتنت‌های ثبت‌شده دنیا را در اختیار دارد. همچنین حجم مالی صنعت هسته‌ای هوش مصنوعی چین از ۱٫۲ تریلیون یوان، معادل حدود ۱۷۶ میلیارد دلار، فراتر رفته است.
چن جیاچانگ، معاون وزیر علوم و فناوری چین، گفت: «هوش مصنوعی با سرعت در حال ادغام عمیق با صنایع مختلف است؛ روندی که صنایع سنتی را ارتقا می‌دهد و ظرفیت‌های بزرگی در بهره‌وری و کارایی ایجاد می‌کند.»
او پیش‌بینی کرد فناوری‌هایی مانند هوش تجسم‌یافته، هوش مصنوعی الهام‌گرفته از مغز و واسط‌های مغز و رایانه، مدل‌های جدید کسب‌وکار و حوزه‌های تازه رشد را ایجاد خواهند کرد؛ تحولاتی که می‌تواند مسیر تبدیل چین به یک ابرقدرت هوش مصنوعی را هموارتر کند.