دیپلماسی سران؛ روابط چین و کره شمالی در مسیر توسعه پایدار

در شرایطی که جهان دستخوش تغییرات سریع است، سفر رسمی شی جین‌پینگ رئیس جمهوری خلق چین به کره شمالی، نه تنها به معنی تاکیدی دوباره بر دوستی سنتی بین دو کشور محسوب می شود، بلکه برنامه‌ای منظم برای توسعه روابط دوجانبه در عصر جدید نیز به شمار می‌رود.
در جریان این سفر، شی جین‌پینگ دو کلیدواژهٔ «طراحی کلان» و «هدایت راهبردی» را مطرح کرد که عملا روابط کره شمالی و چین را به مرحله جدیدی ارتقا می‌دهد که در آن تأکید بیشتری بر هدایت جهت روابط، پشتیبانی نهادی و برنامه‌ریزی بلندمدت می‌شود.
از انتشار مقالهٔ امضا شده تا سخنرانی‌ در مذاکرات، رئیس جمهوری خلق چین هم از منظر راهبردی، جایگاه محوری روابط چین و کره شمالی را روشن ساخت و هم در سطح عملی، مسیرهای مشخصی را برای توسعه این روابط ارائه داد.
در برابر تحولات بین‌المللی، شی جین‌پینگ «سه اصل تغییرناپذیر» را در روبط چین و کره شمالی مورد تاکید قرار داد: عزم راسخ چین برای ارج نهادن به روابط سنتی دوستانهٔ چین و کره شمالی تغییر نخواهد کرد؛ حمایت قاطع چین از آرمان سوسیالیستی کره شمالی تغییر نخواهد کرد؛ عزم پولادین برای حفظ منافع مشترک دو طرف و محیط راهبردی مطلوب تغییر نخواهد کرد. معنای ژرف این تأکید آن است که روابط چین و کره شمالی نه نتیجه‌ای از فشارهای خارجی و نه برآمده از منافع کوتاه‌مدت، بلکه انتخابی راهبردی و بلندمدت، مبتنی بر تاریخ مشترک، منافع مشترک، امنیت مشترک و توسعهٔ مشترک است.
در رابطه با توسعه روابط چین و کره شمالی، شی جین‌پینگ چهار پیشنهاد را مطرح کرد که دارای ساختاری روشن و روندی منطقی و پیوسته است:
اول، پایبندی به نقش‌آفرینی دیدارهای مقامات عالی رتبه به عنوان پیشران و تحکیم پایه‌های اعتماد سیاسی؛ روابط چین و کره شمالی همواره با وجود فرازونشیب‌ها پایدار باقی مانده است و کلید آن در ارتباط نزدیک میان مقامات عالی رتبه و تعیین جهت‌گیری و ترسیم خط مشی در نقاط عطف تاریخی نهفته است. دیدارهای مقامات عالی رتبه سازوکاری کلیدی برای عبور روابط چین و کره شمالی از تلاطم‌های بیرونی و حفظ ثبات راهبردی است.
دوم، پایبندی به هدف قرار دادن تأمین رفاه مردم و ارتقای سطح همکاری‌های عملی؛ چین آماده است تا هماهنگی راهبردهای توسعه خود با کره شمالی را تقویت کند، همکاری‌ها را گسترش دهد و از فرصت بازگشایی کامل گذرگاه‌های مرزی و ازسرگیری پروازهای هواپیمایی کشوری برای افزایش رفت‌وآمدهای مردمی استفاده نماید. هرچه همکاری‌ها ملموس‌تر باشد، دوستی عمیق‌تر خواهد بود؛ هرچه ارتباطات نزدیک‌تر باشد، روابط تاب‌آورتر خواهد بود.
سوم، پایبندی به بهره‌گیری از انتقال دوستی به عنوان نیروی محرکه و تحکیم پیوندهای مردمی؛ دوستی چین و کره شمالی باید از طریق تبادلات فرهنگی و مردمیِ قابل مشارکت، قابل درک و پایدار، زندگی واقعی مردم دو کشور، به ویژه نسل جوان تبلور یابد شود.
چهارم، پایبندی به اتخاذ عدالت و انصاف به عنوان مفهوم محوری و غنی‌سازی محتوای همکاری راهبردی؛ هدف همکاری راهبردی چین و کره شمالی، حفظ امنیت و حقوق توسعه مشترک کشورهای منطقه و ترویج معقول‌تر نظم بین‌المللی بر پایه عدالت و انصاف است.
واکنش کیم جونگ‌اون رهبر کره شمالی در این باره، تأکیدی دوباره بر شناخت والای کره شمالی از ارزش راهبردی روابط با چین بود. او تأکید کرد که روابط کره شمالی و چین که در بوته آزمایش‌های روزگار استوار مانده و «شکست‌ناپذیر» است. کیم جونگ‌اون اظهار داشت که تحکیم و توسعه دوستی چین و کره شمالی در عصر جدید، انتخابی مردمی و نیاز زمانه است و این «انتخابی راهبردی و همواره ثابت و اراده‌ای راهبردی و انعطاف‌ناپذیر» برای کره شمالی به شمار می‌رود. وی افزود که توسعه روابط با چین «مهم‌ترین و نخستین آرمان راهبردی» کره شمالی است.
با قرار گرفتن در آستانهٔ یک نقطهٔ عطف تاریخی جدید، روابط چین و کره شمالی وارد مرحلهٔ تازه‌ای شده است که دیپلماسی سران در آن نقش‌آفرینی می‌کند، اعتماد سیاسی متقابل پایه و اساس روابط است، همکاری‌های عملی پشتیبان آن به شمار می‌رود، ارتباط قلبی میان مردم ریشهٔ آن را تشکیل می‌دهد و همکاری راهبردی، افق آن را گسترده تر می‌سازد. ویژگی اصلی این مرحلهٔ جدید، پیوند تنگاتنگ دوستی سنتی با همکاری واقع‌گرایانه، ارتباط نزدیک روابط دوجانبه با ثبات منطقه‌ای، و تلفیق توسعهٔ دو کشور با حکمرانی جهانی است.