از تجربه چین تا راه‌حل جهانی؛ GPPAD چگونه فقرزدایی را متحول می‌کند؟

مشارکت جهانی برای فقرزدایی و توسعه (GPPAD) به‌طور رسمی در ۲۷ مه (۶ خرداد) در پکن و با مشارکت چین و ۵۳ کشور دیگر و ۹ سازمان بین‌المللی راه‌اندازی شد. این پلتفرم چندجانبه و فراگیر که بر‌پایه سه دهه تجربه چین در مدیریت فقر داخلی و بین‌المللی شکل گرفته، پاسخی به بحران رو به تشدید فقر جهانی و روند کند تحقق اهداف توسعه پایدار ۲۰۳۰ سازمان ملل متحد است.
جهان اکنون با چالش‌های جدی توسعه روبرو است. برنامه توسعه سازمان ملل متحد اعلام کرده ۱٫۱ میلیارد نفر در ۱۰۹ کشور در فقر چندبعدی زندگی می‌کنند و ۸۸۷ میلیون نفر از جمعیت آسیب‌پذیر، همزمان با فقر و بلایای مکرر اقلیمی دست ‌و پنجه نرم می‌کنند. در شرایطی که روند کاهش فقر در بسیاری از کشورهای در حال توسعه با رکود مواجه شده، GPPAD به‌عنوان سازوکاری مهم برای کاهش شکاف توسعه جهانی از طریق همکاری‌های هدفمند و عملی مطرح شده است.

نمایی چشم‌نواز از توسعه روستایی چین در روستای «لائوجینگ‌با» واقع در شهر گانجو در استان جیانگ‌شی در شرق چین؛ ۱۴ اوت ۲۰۲۲
GPPAD بر اصول احترام متقابل، برابری و یادگیری مشترک تأکید دارد و حق هر کشور برای انتخاب مسیر توسعه متناسب با شرایط ملی خود را به رسمیت می‌شناسد. این پلتفرم تبادل جهانی تجربه‌های مدیریت فقر را تقویت می‌کند و به دنبال یافتن راهکارهای ریشه‌ای برای از بین بردن فقر است. همچنین با تکیه بر همکاری‌های مردم‌محور و برد-برد، اعضا را تشویق می‌کند با استفاده از ظرفیت‌های خود، همکاری‌های عملی و برنامه‌های توانمندسازی را برای حذف همه اشکال فقر و جلوگیری از بازگشت آن گسترش دهند.
برخلاف سازوکارهای سنتی کمک‌های دوجانبه که عمدتاً دولت‌محور هستند، GPPAD از مشارکت گسترده دولت‌ها، سازمان‌های بین‌المللی، بخش خصوصی و دانشگاه‌ها حمایت می‌کند. این پلتفرم تلاش دارد یک ساختار همکاری باز، فراگیر و چندذینفعی ایجاد کند و مدیریت فقر جهانی را از انتقال صرف منابع مالی به سمت توسعه اجتماعی مشارکتی سوق دهد.
دستاوردهای چین در کاهش فقر، نقش محوری این کشور در GPPAD را تقویت کرده است. پژوهش‌های رسمی مشترک نشان می‌دهد چین بین سال‌های ۱۹۸۱ تا ۲۰۲۰ نزدیک به ۸۰۰ میلیون نفر را از فقر مطلق خارج کرده و حدود سه‌چهارم کاهش فقر مطلق جهان را به خود اختصاص داده است. چین همچنین در سال ۲۰۲۱، ده سال زودتر از برنامه ۲۰۳۰ سازمان ملل، فقر مطلق را به‌طور کامل ریشه‌کن کرد.
نمایی چشم‌نواز از توسعه روستایی چین در روستای «لائوجینگ‌با» واقع در شهر گانجو در استان جیانگ‌شی در شرق چین؛ ۱۴ اوت ۲۰۲۲
ماکسیمو توررو کالن، اقتصاددان ارشد فائو، مدل چندبعدی چین در مدیریت فقر را مورد توجه قرار داده است. چین علاوه بر کاهش فقر مالی، توسعه زیرساخت‌ها، نوآوری کشاورزی و سرمایه‌گذاری در سرمایه انسانی را نیز دنبال کرده و به کاهش پایدار فقر دست یافته است. این کشور در چارچوب ابتکار توسعه جهانی، پروژه‌های متعددی را در همکاری جنوب-جنوب اجرا کرده، فناوری‌های نوین کشاورزی و محصولات باکیفیت را به اشتراک گذاشته و ده‌ها هزار نیروی متخصص را برای کشورهای در حال توسعه آموزش داده است. شیوه‌های کشاورزی هوشمند چین نیز به منابع مهمی برای کاهش فقر جهانی تبدیل شده‌اند.
GPPAD رویکرد مدیریت فقر جهانی را دگرگون می‌سازد و کشورهای در حال توسعه را نه دریافت‌کنندگان منفعل کمک، بلکه شرکای برابر در فرآیند توسعه می‌داند. این رویکرد، فلسفه توسعه هدفمند و مبتنی بر نیاز چین را نهادینه می‌کند و به کشورهای عضو امکان می‌دهد راهبردهای توسعه خود را به‌طور مستقل طراحی کنند.
ماریانو آسانامی سابینو، معاون نخست‌وزیر تیمور شرقی، با تقدیر از نقش چین، تأکید کرد GPPAD بستری برای به اشتراک گذاشتن دستاوردهای توسعه در سطح جهان است. این پلتفرم چندجانبه تلاش می‌کند تجربه موفق توسعه چین را به راهکارهای بومی برای کشورهای مختلف تبدیل کرده و نیروی تازه‌ای به روند ریشه‌کنی فقر و توسعه فراگیر جهانی تزریق کند.