دَرمَنه چینی «چیچون»؛ معجزه و فصلی نو در طب سنتی چین

«چی‌آی» نام اختصاصی گونه‌ای از گیاه داروی “دَرمَنه” (گاهی هم دِرمَنه تلفظ می شود) چینی است که بطور خاص در شهرستان «چیچون» می‌روید. به بیانی دیگر، به درمنه چینیِ روییده در این منطقه، “چی‌آی” می‌گویند. منطقه هوانگانگ در استان هوبی چین، روی کمربند طلایی ۳۰ درجه عرض جغرافیایی شمالی قرار دارد؛ سرزمینی حاصلخیز که مهد و ریشه‌گاه فرهنگ طب سنتی چین به شمار می‌رود.

این منطقه زادگاه “لی شی‌ژن”، داروشناس نامدار دورهٔ سلسله “مینگ” است. اثر کلاسیک و جهانی او یعنی کتاب «بن تسائو گانگ مو»، ۱۸۹۲ گونه ماده دارویی را در خود جای داده است که بیش از ۱۱۰۰ گونه از این گیاهان دارویی طبیعی، از دیرباز در خاک هوانگانگ می‌روییده‌اند. شهرستان چیچون نیز به عنوان زیرمجموعه‌ای از این منطقه، از گذشته به تولید درمنه باکیفیت معروف بوده است؛ تا جایی که در تمام طول سال عطر این گیاه در سراسر شهر می‌پیچد و به همین خاطر لقب «پایتخت درمنه چین» را به خود اختصاص داده است. یک بوته کوچک درمنه چینی، میراث فرهنگی هزارساله گیاهان دارویی را با خود به دوش می‌کشد و فصلی نو از پیوند گذشته و امروز و نوزایی طب سنتی را رقم می‌زند.
درمنه چینی گیاه دارویی علفی است که هزاران سال در چین، هم به عنوان دارو و هم به عنوان غذا مصرف شده است. این گیاه می‌تواند کانال‌های انرژی بدن را باز کند، گردش خون را بهبود ببخشد و روماتیسم و خستگی شدید ناشی از کار زیاد را تسکین دهد؛ از این رو یکی از داروهای کلاسیک و پرکاربرد در نظام سلامت و تندرستی طب سنتی چین است. در کتاب «بن تسائو گانگ مو» به‌صراحت ثبت شده که درمنه روییده در چیچون (همان چی‌آی) از نظر کیفیت در سراسر کشور بی‌رقیب است. چی‌آی به عنوان محصولی با نشان اصالت جغرافیایی ملی، ترکیبات فعال و مواد مغذی بسیار بیشتری نسبت به درمنه معمولی دارد و ارزش درمانی و بهداشتی آن به‌ویژه چشمگیر است. ضرب‌المثل عامیانه «اگر سه سال درمنه در خانه داشته باشی، نیازی به پزشک نداری» که تا امروز نیز نقل می‌شود، ساده‌ترین گواه مردم بر کیفیت بی‌نظیر چی‌آی است.

شهرستان چیچون با تکیه بر این نعمت های طبیعیِ ویژه و منحصربه‌فرد، پژوهش‌های علمی و نوآوری‌های صنعتی در زمینه درمنه چینی را به‌طور جدی پیش می‌برد. این منطقه با شتاب بخشیدن به تحول و ارتقای منابع گیاهی سنتی، یک زنجیره پایدار و یکپارچه از سه بخش «کشت، فرآوری پیشرفته، و خدمات سلامت و تندرستی» ایجاد کرده است. در حال حاضر نزدیک به ۳۰۰ هزار نفر در این شهرستان در صنایع مرتبط با درمنه فعالیت می‌کنند. ارزش برند چی‌آی از ۳.۵ میلیارد یوان در سال ۲۰۱۵ به ۱۴.۲۵۸ میلیارد یوان در سال ۲۰۲۵ رسیده است. این محصول توانسته عنوان برند عمومی و منطقه‌ای محصولات کشاورزی را در سطح ملی کسب کند و به یکی از خوشه‌های صنعتی کلیدی و شاخص در استان هوبی تبدیل شود.
امروزه با تکیه بر نوآوری، از این بوته کوچک درمنه، بیش از هزار نوع محصول مختلف تولید می‌شود. منطقه چیچون با بهره‌گیری از یک پارک صنعتیِ مدرن و مجهز در زمینه فرآوری پیشرفته، سالانه به‌طور پایدار ۲۰۰ تن مواد خام درمنه را فرآوری می‌کند. حاصل این فرآیند، توسعه و تولید بیش از ۱۳۰۰ نوع محصول از جمله اسانس، ابزارهای درمانیِ درمنه، چسب‌های درمانی، محصولات مراقبت از پوست، شوینده‌ها و غذاهای سلامت‌محور است. با این دستاورد، منطقه مسیر توسعه خود را از «صادرات مواد خام» به «تولید و فراوری هوشمند محصول نهایی» و سپس «صادرات برند» تغییر داده و این جهش سه مرحله ای را کاملاً محقق ساخته است.

پارک ملی کشاورزی مدرن چیچون، زنجیره کاملی از انبارداری و حفظ تازگی گیاه، فرآوری هوشمند و شبکه توزیع و لجستیک را به هم متصل کرده است. این مرکز ۵۶۵ بنگاه اقتصادی مرتبط با درمنه را گرد هم آورده و با تکیه بر ۶۵۹ مجوز و تأییدیه رسمی، نظام صنعتی کاملی را در قالب چهار دسته اصلی و بیش از هزار محصول شکل داده است. در سراسر شهرستان، ۱۵ پایگاه نمونه برای کشت استاندارد ساخته شده که مساحت هر یک به هزار مو (حدود ۶۶.۷ هکتار) می‌رسد. به این ترتیب، سطح کشت استاندارد درمنه چینی در مجموع به ۲۰۰ هزار مو (حدود ۱۳ هزار و ۳۳۳ هکتار) رسیده و توانسته است میانگین درآمد سالانه بیش از ۲۰ هزار خانوار کشاورز را تا ۱۸۰۰ یوان افزایش دهد. این صنعت بومیِ دارویی، نقشی کلیدی در احیا و رونق همه‌جانبه روستاهای منطقه ایفا می‌کند.

همزمان با بهبود کیفیت و افزایش کارایی این صنعت گیاهی و طبیعی، منطقه چیچون به‌طور مستمر در حال حفظ و نوآوری در شیوه‌های درمانیِ طب سنتی است و با تمام توان، برند ملی نیروی کار خود را با عنوان «متخصصان درمنه‌درمانی چیچون» معرفی می‌کند. این شهرستان با ایجاد یک زنجیره کامل شامل آموزش‌های استاندارد، اعطای گواهینامه‌های حرفه‌ای، اعزام به بازار کار و ارائه خدمات رفاهی عمومی، تا کنون ۹۴ هزار متخصص درمنه‌درمانی تربیت کرده و برای بیش از ۱۵۰ هزار نفر فرصت شغلی و کارآفرینی به وجود آورده است. بدین ترتیب، فرهنگ کهن تندرستی با درمنه چینی، عمیقاً در زندگی روزمره مدرن ادغام شده و اصالت، غنا و پویایی نوآورانه طب سنتی چین را به شکلی زنده به جهان نمایش می‌دهد.