متحدین آمریکا در معرض پیچیدگی دیپلماتیک

تنگه هرمز اخیراً به یک نقطه کانونی جهانی تبدیل شده است. دونالد ترامپ، رئیس ‌جمهور ایالات متحده، از متحدان خود، از جمله ژاپن، خواسته است تا کشتی‌های جنگی را برای کمک به آمریکا به آنجا اعزام کنند.در حالی که برخی از متحدان این درخواست را صریحاً یا به‌طور ضمنی رد کرده‌اند، ژاپن به‌ویژه دودل به نظر می‌رسد و پیچیدگی تار عنکبوت منافع و درگیری‌ها بین توکیو و واشنگتن را آشکار می‌کند. در این برهه حساس، سانائه تاکایچی، نخست ‌وزیر ژاپن، اولین سفر رسمی خود را به ایالات متحده در ۱۹ مارس آغاز کرد.برای ژاپن، تنگه هرمز یک شریان حیاتی برای تأمین انرژی است و تقریباً ۹۰ درصد از نفت وارداتی آن از این آبراه عبور می‌کند. جنگ در حال حاضر ژاپن را مجبور به آزادسازی ذخایر استراتژیک نفت کرده و شرکت‌هایی مانند میتسوبیشی کمیکال را مجبور به تعلیق تولید یا کاهش تولید کرده است. در مورد کمک به آمریکا، مخالفت‌های داخلی در ژاپن رو به افزایش بوده است. اندکی پس از عزیمت تاکایچی به ایالات متحده، رهبران سه حزب اصلی مخالف ژاپن به‌طور مشترک پیشنهادی را به دبیر ارشد کابینه ارائه دادند و از تاکایچی خواستند که در طول سفر خود به ایالات متحده به‌وضوح اعلام کند که ژاپن کشتی‌های جنگی را برای اسکورت اعزام نخواهد کرد. بیش از ۱۰ هزار نفر در مقابل مجلس ملی اعتراض گسترده‌ای برگزار کردند.پس از مذاکرات، تاکایچی اظهار داشت که او به تفصیل برای ترامپ توضیح داده است که ژاپن در چارچوب قانونی خود چه کاری می‌تواند و چه کاری نمی‌تواند انجام دهد، تا خیال کسانی که در داخل کشور نگران بودند که او ممکن است اظهارات عجولانه یا رادیکالی داشته باشد، راحت شود.با این حال، در حالی که ترامپ علناً از تلاش‌های ژاپن تمجید کرد، اما در عین حال در را باز گذاشت و گفت که انتظار دارد ژاپن پا پیش بگذارد. به نظر می‌رسد این بیشتر یک مهلت موقت است. ترامپ ظاهراً از «بسته بزرگی» که تاکایچی به ایالات متحده آورده راضی است، اما اینکه آیا او به اعمال فشار ادامه خواهد داد یا خیر، هنوز مشخص نیست.رسانه‌های آمریکایی گفتند که ژاپن به‌صورت تاکتیکی مسئله کمک به آمریکا را طفره رفته است، اما اساساً فشار را کاهش نداده است. جایگاه فرعی ژاپن در اتحاد ژاپن و آمریکا بدون تغییر باقی مانده و بعید است ترامپ از کشاندن ژاپن به معمای خاورمیانه دست بکشد. مسئله کمک نظامی ممکن است همچنان نقطه اشتعال اصطکاک دیپلماتیک بین دو کشور باشد.نکته قابل توجه این است که موضع رسمی ژاپن همچنان متغیر است. در ۲۲ مارس، نماینده ایالات متحده در سازمان ملل متحد ادعا کرد که تاکایچی متعهد به استقرار نظامیان ژاپنی برای کمک به آمریکا در تنگه هرمز شده است.روز بعد، مینورو کیهارا، دبیر ارشد کابینه ژاپن، این موضوع را در یک کنفرانس مطبوعاتی تکذیب کرد و اظهار داشت که ژاپن هیچ تعهد خاصی نداده است. توشیمیتسو موتگی، وزیر امور خارجه ژاپن، بعداً در یک مصاحبه تلویزیونی گفت که ژاپن دارای فناوری پیشرفته مین‌روبی است و در صورت دستیابی ایالات متحده، اسرائیل و ایران به توافق آتش‌بس، استقرار نیروهای ژاپنی را برای پاکسازی مین‌ها در تنگه در نظر خواهد گرفت.کیهارا بار دیگر با عجله توضیح داد که در این مرحله هیچ اقدام خاصی برنامه‌ریزی نشده است. آیا این موضع متناقض ناشی از فشار استراتژیک ایالات متحده است، یا اینکه تاکایچی تعهدات پنهانی داده است؟ آیا این نشان‌دهنده هماهنگی ضعیف در درون دولت ژاپن است، یا تلاشی عمدی برای سنجش اوضاع؟ اما یک چیز مسلم است: مردم ژاپن باید چشمان خود را کاملاً باز نگه دارند.اختلاف بر سر کمک به آمریکا بار دیگر واگرایی استراتژیک میان ژاپن و ایالات متحده را آشکار کرده است. به‌ظاهر، اتحاد و قوانین بین‌المللی در مواجهه با هژمونی تحت تأثیر قرار می‌گیرند. ژاپن خود را در یک مخمصه دیپلماتیک سه‌گانه می‌بیند: اول، شکست وجدان. ژاپن به خوبی می‌داند که اقدامات ایالات متحده قوانین بین‌المللی را نقض می‌کند، اما امکان ابراز آن را ندارد و جز چشم‌پوشی یا حتی تشویق، کاری از دستش برنمی‌آید. دوم، شکست در عمل متقابل. ژاپن مجبور است در چارچوب اتحاد، فداکاری‌ها و مشارکت‌های یک‌جانبه‌ای انجام دهد و بدون توجه به منافع ملی و اراده مردم خود، با ایالات متحده سازش‌های بی‌قید و شرط کند. سوم، شکست در قضاوت. ژاپن خود را به یک هژمون رو به زوال و خودخواه وابسته کرده، در حالی که بزرگ‌ترین همسایه و شریک تجاری خود را از خود دور ساخته و در نتیجه چشم‌انداز توسعه بلندمدت خود را به خطر انداخته است. اگر ژاپن به این مسیر ادامه دهد، باید با چالش‌های بیشتری، مانند وظیفه کمک نظامی به آمریکا روبرو شود.محمد بروغنی: مقاومت چین؛ عامل ثبات در تلاطم‌های جهانیدر حالی که درگیری‌های منطقه‌ای و سیاست‌های قدرت طلبی آمریکا همچنان جهان را دچار آشفتگی کرده‌اند، چین به دلیل مقاومت در برابر زیاده خواهی های آمریکا همچنان به‌عنوان ستون ثبات و اطمینان باقی مانده است.جذابیت این کشور در مجمع توسعه چین که از ۲۲ تا ۲۳ مارس (۲ تا ۳ فروردین) در پکن برگزار شد، به‌وضوح نمایان شد. در این مجمع، رهبران شرکت‌های چندملیتی و مؤسسات جهانی گرد هم آمدند تا دیدگاه‌های خود را درباره بهره‌گیری از فرصت‌های جدید در بازار گسترده چین مطرح کنند.کیم فاوزینگ، رئیس و مدیرعامل شرکت دانمارکی دانفوس، ارائه‌دهنده راه‌حل‌های بهره‌وری انرژی، گفت: «تلاش چین برای گسترش تقاضای داخلی، به‌ویژه از طریق مصرف سبز و باکیفیت و ارتقای صنعتی، فرصت‌های روشنی را برای شرکت‌هایی مانند دانفوس فراهم می‌کند.» مایکل نلسون، رئیس و مدیرعامل شرکت آمریکایی Amway نیز تأکید کرد که تعهد چین به گشایش با استانداردهای بالا، اعتماد شرکت‌های خارجی به بازار این کشور را تقویت کرده است.پانزدهمین برنامه پنج‌ساله چین (۲۰۳۰-۲۰۲۶) یکی از محورهای اصلی این مجمع بود. این برنامه نه‌تنها نقشه راهی برای پیشبرد نوسازی چین از طریق توسعه باکیفیت است، بلکه دعوتی برای سایر کشورها به منظور بهره‌گیری از فرصت‌های توسعه مشترک با چین محسوب می‌شود؛ کشوری که سال‌هاست حدود یک ‌سوم رشد اقتصادی جهان را به خود اختصاص داده است.میانگین نرخ رشد سالانه که در پنج سال گذشته به‌مراتب بالاتر از سطح جهانی بوده، نشان‌دهنده تاب‌آوری بالای اقتصاد چین است. در عین حال، گذار ساختاری به سمت مدل رشد مبتنی بر مصرف و نوآوری، همراه با گسترش مداوم درهای باز، به‌ویژه در سطح نهادی، چشم‌انداز رشد آینده این کشور را تقویت می‌کند.تعهدات سیاسی مطرح‌شده از سوی مقامات ارشد چینی در این مجمع، از جمله تقویت تجارت متعادل و تضمین ثبات و امنیت زنجیره‌های صنعتی و تأمین جهانی، در شرایطی که جهان با تنش‌های ژئوپلیتیکی، نوسانات اقتصادی و افزایش حمایت‌گرایی و یکجانبه‌گرایی مواجه است، اطمینان‌بخش ارزیابی می‌شود. چین نیز سابقه‌ای قابل توجه در عمل به تعهدات خود دارد.آخرین آمارها، از جمله رشد دو رقمی واردات و صادرات در دو ماه نخست سال، همراه با افزایش تولید صنعتی و خرده‌فروشی، نشان‌دهنده آغاز قدرتمند اقتصاد چین در سال نخست اجرای برنامه پنج‌ساله جدید است. در شرایط کنونی جهان، اطمینان ناشی از توسعه باکیفیت چین اهمیت بیشتری یافته است.دو رویداد بین‌المللی که قرار است در این هفته برگزار شوند نیز نقش چین را به‌عنوان فرصت برای سرمایه‌گذاری بین‌المللی و شریکی قابل اعتماد برای شرکت‌های چندملیتی برجسته می‌کنند. مجمع ژونگ‌گوانچون ۲۰۲۶ در پکن به‌عنوان بستری برای گفت‌وگو با تمرکز بر نوآوری و توسعه عمل می‌کند و مجمع آسیایی بوآئو در استان های‌نان با هدف تقویت همکاری و ایجاد انرژی مثبت برای توسعه منطقه و جهان برگزار می‌شود.سیاستهای جنگ افروزانه آمریکا باعث شده که جهان به‌ شدت به اطمینان و ثبات برای تقویت همکاری، توسعه و عدالت نیاز داشته باشد‌. چین از طریق برنامه‌های پنج‌ساله متوالی، سیاست‌های منسجم، پیشرفت مستمر و تعهد پایدار به گشایش و چندجانبه‌گرایی، همچنان به‌عنوان سنگ‌بنای مقاومت در برابر فشارهای آمریکا ایفای نقش خواهد کرد.