وقتی ژاپنی‌ها برای خرید دوربین چینی صف می‌کشند

در بسیاری از کشورها، چه در بازارهای فیزیکی و چه در فروشگاه‌های آنلاین، بازار دوربین‌های عکاسی و فیلم‌برداری مصرفی عمدتاً در اختیار برندهای شناخته‌شده ژاپنی است و مصرف‌کنندگان نیز استقبال زیادی از این محصولات می‌کنند. اما صحنه‌ای که اخیراً در محله شیبویا در توکیو دیده شد و ژاپنی‌ها برای خرید یک دوربین چینی در صف ایستادند، این باور قدیمی را که «فقط دوربین ژاپنی خوب است» به چالش کشیده است. زمانی که کیفیت واقعی یک محصول خود را ثابت کند، کشور سازنده دیگر عامل تعیین‌کننده انتخاب مصرف‌کننده نخواهد بود.

چندی پیش، یک دوربین دولنزی مجهز به لرزش‌گیر مکانیکی ساخت چین، موجی از صف‌های طولانی را در منطقه شیبویای توکیو به راه انداخت. در مراسم عرضه حضوری این محصول، بیش از هزار نفر از شهروندان ژاپنی در صف ایستادند؛ برخی از ساعت ۶ صبح با صندلی همراه منتظر بودند و برخی دیگر مسیر ۵۵۰ کیلومتری از اوساکا را طی کرده بودند تا در این رویداد حضور داشته باشند. تمام ۴۵۰ بلیت ورود تنها در ۳۰ دقیقه توزیع شد.
در فروش آنلاین نیز نسخه سفید این دوربین تنها ۵ دقیقه پس از آغاز فروش به طور کامل به فروش رسید. کمتر از ۱۲ ساعت بعد، این محصول در صدر فهرست پرفروش‌ترین کالاهای فروشگاه زنجیره‌ای یودوباشی کامرا قرار گرفت و سه رتبه نخست را به خود اختصاص داد. یک برند چینی دیگر نیز تنها ۹ روز پس از آغاز عرضه، ۲۱.۵ درصد از فروش ماهانه دوربین‌های فیلم‌برداری ژاپن را به خود اختصاص داد.

آمار ماهانه BCN نیز نشان می‌دهد چهار برند پرفروش بازار ژاپن، همگی چینی هستند و برندهای ژاپنی مانند سونی و پاناسونیک با فاصله قابل توجهی در رتبه‌های بعدی قرار دارند. در خیابان معروف آکیهابارا که سال‌ها در اختیار برندهایی مانند سونی، کانن و نیکون بود، اکنون ویترین‌های اصلی به برندهای چینی اختصاص یافته است.
چنین صحنه‌هایی تا چند دهه پیش کاملاً غیرقابل تصور بود.
زمانی دوربین‌های ژاپنی بر بازار جهانی سلطه داشتند. حدود ۴۰ سال پیش، قیمت یک دوربین ژاپنی معادل چند سال حقوق یک کارگر معمولی در چین بود. دوربین‌های ژاپنی نماد کیفیت برتر به شمار می‌رفتند و برندهای داخلی چین نیز به دلیل ناتوانی در ورود به عصر دوربین‌های دیجیتال، یکی پس از دیگری از بازار حذف شدند.

اما حدود ۲۰ سال بعد، برندهای چینی با بهره‌گیری از الگوریتم‌های هوش مصنوعی، لرزش‌گیر مکانیکی و قابلیت ویرایش ویدئو با یک کلیک، دقیقاً نیازهای نسل جوان را هدف قرار دادند؛ از ثبت لحظه‌های روزمره گرفته تا تولید ویدئوهای کوتاه، سفر و فعالیت‌های ورزشی. رسانه‌های ژاپنی با شگفتی نوشتند که برندهای چینی نه با قیمت پایین، بلکه با «قدرت واقعی محصول» توانسته‌اند در برابر برندهای سنتی ژاپنی رقابت کنند و با ایجاد برتری فناورانه، مصرف‌کنندگان ژاپنی را متقاعد کنند که با وجود قیمت بالاتر، برای خرید این محصولات در صف بایستند.

امسال نیز هم‌زمان با موج گرمای شدید اروپا، کولرهای قابل حمل ساخت چین با استقبال گسترده روبه‌رو شدند. در فروشگاه‌های زنجیره‌ای و پلتفرم‌های آنلاین آلمان، فرانسه و ایتالیا، این محصولات در میان پرفروش‌ترین کالاها قرار گرفتند. چین با برخورداری از کامل‌ترین زنجیره تولید کولر در جهان، از تولید کمپرسور گرفته تا فناوری اینورتر و سامانه‌های کنترل هوشمند، توانسته راهکارهای مناسب خنک‌سازی را به خانه‌های اروپایی‌ها برساند.
چین اکنون کامل‌ترین نظام تولیدی جهان را در اختیار دارد؛ از مواد اولیه، تراشه‌ها و الگوریتم‌ها گرفته تا مونتاژ و توزیع، همه حلقه‌های زنجیره تولید را پوشش می‌دهد. فناوری لرزش‌گیر شرکت DJI حاصل تجربه این شرکت در صنعت پهپاد است و کمپرسورهای اینورتر شرکت Midea نیز نتیجه سال‌ها رقابت در بازار داخلی چین به شمار می‌رود.

این توانایی یکپارچه باعث شده سرعت به‌روزرسانی و ارتقای محصولات چینی از بسیاری از رقبا بیشتر باشد. در حالی که شرکت‌های بزرگ ژاپنی همچنان با دوره‌های طولانی تحقیق و توسعه و رویکردهای محافظه‌کارانه پیش می‌روند، شرکت‌های چینی تقریباً هر هفته یک به‌روزرسانی کوچک و هر ماه یک ارتقای مهم ارائه می‌کنند.
با این حال، مهم‌ترین تفاوت در نوع نگاه به بازار است. شرکت‌های غربی و ژاپنی اغلب با رویکرد صرفاً مهندسی به محصول نگاه می‌کنند؛ یعنی «کیفیت تصویر بهتر» را با سنسور بزرگ‌تر و «حرفه‌ای‌تر بودن» را با منوهای پیچیده‌تر تعریف می‌کنند. در مقابل، شرکت‌های چینی با تمرکز بر نیاز واقعی کاربران، محصولاتی طراحی می‌کنند که برای زندگی روزمره کاربرد بیشتری دارند؛ محصولاتی با ویژگی‌هایی مانند «قابل حمل و پایدار» و «اتصال سریع و مصرف انرژی کمتر».

در بازار کالاهای مصرفی باکیفیت که سال‌ها در اختیار برندهای غربی بود، برندهای چینی اکنون با تکیه بر تجربه واقعی کاربران، تعریف تازه‌ای از «محصول خوب» ارائه کرده‌اند.
چین امروز دیگر کارخانه تولید ارزان‌قیمت و سفارش‌ساز گذشته نیست، بلکه به تولیدکننده محصولاتی تبدیل شده که بر فناوری‌های کلیدی تکیه دارند و نیازهای واقعی کاربران را هدف قرار می‌دهند. محصولاتی با برچسب «ساخت چین» اکنون وارد بازار کشورهای توسعه‌یافته‌ای شده‌اند که زمانی پیشگام صنعت تولید بودند و مصرف‌کنندگان این کشورها با رضایت برای خرید آنها صف می‌کشند. این رقابت که از توانمندی صنعت تولید چین سرچشمه می‌گیرد، به‌تدریج در حال تغییر معادلات صنعت جهانی است.