چین و قرقیزستان؛ گام تازه در مسیر همسایگی نیک و توسعه مشترک

رؤسای جمهور چین و قرقیزستان صبح ۳۱ آگوست (دهم شهریور)، در کاخ هارمونی بیشکک با یکدیگر دیدار و گفت‌وگو کردند. پس از این مذاکرات، دو رئیس دولت به‌طور مشترک «بیانیه مشترک جمهوری خلق چین و جمهوری قرقیزستان درباره مشارکت راهبردی جامع برای توسعه کیفی در عصر جدید» و «پیمان حسن همجواری، دوستی و همکاری دائمی میان جمهوری خلق چین و جمهوری قرقیزستان» را امضا کردند. این دو سند از مهم‌ترین دستاوردهای سفر شی جین‌پینگ به قرقیزستان به شمار می‌روند.
این توافق‌ها، دوستی عمیق و سنتی میان دو کشور را بیش از پیش تثبیت و تقویت می‌کنند.

دوستی سنتی میان چین و قرقیزستان سابقه‌ای طولانی دارد. در سال‌های اخیر، تحت هدایت مشترک دو رئیس دولت، روابط چین و قرقیزستان به‌طور مستمر پیشرفت کرده و به توسعه‌ای جهشی دست یافته است و همکاری میان دو کشور در زمینه‌های مختلف نیز رونق گرفته است.
در سال ۲۰۲۳، شی جین‌پینگ در جریان مذاکرات خود با رئیس‌جمهور جباروف، پیشنهاد ایجاد «جامعه چین و قرقیزستان با آینده‌ای مشترک بر پایه حسن همجواری، دوستی و رفاه مشترک» را مطرح کرد و مسیر توسعه روابط دو کشور را مشخص ساخت.
امضای پیمان حسن همجواری، دوستی و همکاری دائمی میان دو رئیس دولت، پایه حقوقی مهمی برای دوستی پایدار و حمایت متقابل میان دو کشور فراهم می‌کند و شرایط بهتری را برای تعمیق و عملیاتی شدن جامعه چین و قرقیزستان با آینده‌ای مشترک به وجود می‌آورد. این پیمان، اعلامیه‌ای قاطع برای همکاری در مسیر نوسازی است.
امسال، چین اجرای پانزدهمین برنامه پنج‌ساله خود را آغاز کرده و قرقیزستان نیز به‌طور کامل در حال اجرای برنامه توسعه ملی خود تا سال ۲۰۳۰ است. چین و قرقیزستان از مزیت‌های اقتصادی مکمل و ظرفیت بالایی برای همکاری برخوردارند و همین مسئله آنها را به شرکای ثابت‌قدم در مسیر نوسازی تبدیل کرده است.
انتظار می‌رود حجم تجارت میان دو کشور در سال ۲۰۲۵ به رکورد ۲۷٫۲ میلیارد دلار برسد. در حال حاضر، چین بزرگ‌ترین شریک تجاری و سرمایه‌گذاری قرقیزستان است. همکاری دو کشور علاوه بر حوزه‌های تجاری و اقتصادی، در زمینه‌های امنیتی و تبادلات فرهنگی نیز به سطح بالایی رسیده است.
سفر رئیس‌جمهور چین به قرقیزستان، مرحله جدیدی را در روابط دوجانبه آغاز خواهد کرد. این سفر دستاوردهای بیشتری را در مسیر ایجاد جامعه‌ای با آینده مشترک بر پایه حسن همجواری و رفاه مشترک به همراه خواهد داشت.
پس از مذاکرات ۳۱ آگوست، دو رئیس دولت شاهد تبادل اسناد همکاری دوجانبه در زمینه‌هایی مانند سرمایه‌گذاری، حمل‌ونقل، گمرک و شهرهای خواهرخوانده بودند. چین و قرقیزستان همچنین در جریان این سفر بیش از ۲۰ سند همکاری در حوزه‌های مختلف امضا کردند.
گسترش حوزه‌های جدیدی مانند تجارت دیجیتال و تجارت الکترونیکی فرامرزی، ساخت راه‌آهن چین-قرقیزستان-ازبکستان به‌عنوان یک «شریان اصلی حمل‌ونقل» که امیدهای مردم منطقه برای توسعه را به همراه دارد و اجرای طرح‌های نوسازی بنادر، بخشی از برنامه پیشنهادی شی جین‌پینگ برای گسترش همکاری‌های عملی میان دو کشور است؛ همکاری‌هایی که بر پایه حسن همجواری و دوستی پایدار، منافع واقعی برای مردم به همراه خواهد داشت.

این روند همچنین نشان‌دهنده آرمان مشترک دو کشور برای ساخت آینده‌ای مشترک و کمک به بهبود حکمرانی جهانی است.
مفهوم جامعه‌ای با آینده مشترک برای بشریت و چهار ابتکار جهانی چین در بیانیه‌ها و معاهدات مشترک دو کشور گنجانده شده‌اند. رئیس‌جمهور جباروف نیز در مذاکرات خود با شی جین‌پینگ گفت قرقیزستان مایل است در چارچوب نهادهای چندجانبه‌ای مانند سازمان ملل متحد، سازمان همکاری شانگهای، سازوکار چین-آسیای مرکزی و سازمان همکاری جهانی هوش مصنوعی، همکاری نزدیکی با چین داشته باشد تا به‌طور مشترک از صلح و ثبات جهانی حمایت کنند.
در شرایطی که چشم‌انداز جهانی با سرعت در حال تغییر است، مفاهیم، ابتکارات و راهکارهای چین که بر نگاه جهانی و پیگیری اهداف مشترک استوارند، تأثیری گسترده و عمیق بر جای گذاشته‌اند.
شی جین‌پینگ در این زمینه گفت: «ما همکاری در چارچوب سازمان ملل متحد را بیش از پیش تقویت خواهیم کرد، چهار ابتکار جهانی را به‌طور مشترک اجرا خواهیم کرد، با هژمونی و سیاست قدرت مخالفت خواهیم کرد، از چندجانبه‌گرایی واقعی حمایت خواهیم کرد، از عدالت و انصاف بین‌المللی دفاع خواهیم کرد و برای ایجاد نظام حکمرانی جهانی عادلانه‌تر و منصفانه‌تر تلاش خواهیم کرد.»

چین عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد است و قرقیزستان نیز اخیراً به‌عنوان عضو غیردائم این شورا انتخاب شده است. نقش و جایگاه بین‌المللی قرقیزستان نیز به‌طور مداوم در حال افزایش است. دو کشور می‌توانند در چارچوب سازمان ملل متحد و دیگر نهادهای چندجانبه، در موضوعاتی که به منافع اصلی آنها مربوط می‌شود، حمایت متقابل بیشتری از یکدیگر داشته باشند، به کشورهای جنوب جهانی برای ایفای نقش مؤثرتر در امور بین‌المللی کمک کنند و در جهت ایجاد نظام حکمرانی جهانی عادلانه‌تر و منصفانه‌تر گام بردارند.
همسایگان خوب ارزشمند هستند. مجموعه دستاوردهای مهمی که در جریان سفر شی جین‌پینگ به دست آمد، ادامه‌دهنده دوستی تاریخی میان دو کشور و ترسیم‌کننده مسیر همکاری‌های آینده است. این دستاوردها می‌تواند مشارکت راهبردی جامع چین و قرقیزستان در عصر جدید را به سطح تازه‌ای برساند و چشم‌انداز جدیدی برای توسعه کیفی روابط دوجانبه ایجاد کند.